Umbilikal venöz kateter yerleştirme tekniklerinin karşılaştırılması

Amaç: Umbilikal venöz kateterizasyon (UVK), yenidoğan yoğun bakım ünitesinde (YYBÜ) yatan ve ciddi hastalığı bulunan yenidoğanlarda, çeşitli amaçlarla ve sıklıkla kullanılan santral venöz bir yoldur. Umbilikal venöz kateterin uygun yerleşimi kateterden kaynaklanabilecek komplikasyonların önlenmesi açısından son derece önemlidir. Bu çalışmada; umbilikal venöz kateter uygulanan hastalarda, umbilikal kateterin umbilikal ven içerisinde ne kadar ilerletilmesi gerektiğini belirlemede sıkça kullanılan üç formülün (Dunn, Shukla ve Modifiye Shukla) birbirleri ile karşılaştırılarak en uygun yerleşimin hangisinde olduğunu belirlemek amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya, Karadeniz Teknik Üniversitesi Tıp Fakültesi Yenidoğan Yoğun Bakım Ünitesi'nde yatan ve 41'i Dunn (Grup 1), 40'ı Shukla (Grup 2) ve 40'ı Modifiye Shukla (Grup 3) formülüne göre umbilikal venöz kateter takılan toplam 121 hasta dahil edildi. Umbilikal venöz kateter takıldıktan sonra kateterin uç noktası ön-arka göğüs radyografisi ile belirlendi. Vertebral kolon boyunca ilerleyen kateterlerden ucu 9. ve 10. torasik vertebra arasında olanlar uygun yerleşimli, 9. torasik vertebranın üzerinde olanlar yüksek yerleşimli ve 10. torasik vertebranın altında olanlar alçak yerleşimli olarak kabul edildi. Gruplarda uygun, uygun olmayan ve anormal yerleşim oranları kaydedildi. Hastalar, kateterler takılı kaldığı süre boyunca komplikasyonlar açısından haftalık ultrasonografi (USG) ve Doppler USG ile takip edildi. Bulgular: Uygun kateter yerleşimi; Shukla formülüne göre takılanlarda %53 (17/32), Modifiye Shukla formülüne göre takılanlarda %40 (12/30) ve Dunn normogramına göre takılanlarda ise %38 (11/29) olarak saptanmış olup gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı fark yoktu (p>0.05). Yüksek yerleşimli kateter oranları Grup 1, Grup 2 ve Grup 3'te sırası ile %52 (15/29), %44 (14/32) ve %40 (12/30) iken, alçak yerleşimli kateter oranları %10 (3/29), %3 (1/32) ve %20 (6/30) idi. Kateterin yüksek ve alçak yerleşimi açısından gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmadı (p>0.05). Komplikasyon olarak bir hastada trombüs ve bir hastada kateter ilişkili kan dolaşımı enfeksiyonu saptandı. Sonuç: Bu çalışmanın sonuçları, umbilikal venöz kateterin uygun yerleştirilmesi için kullanılabilecek en doğru kılavuzun Shukla formülü olduğunu düşündürmektedir. Umbilikal venöz kateterin uygun yerleştirilmesi, kateter ilişkili komplikasyonların gelişimini önlemede önemlidir.