Üniversite öğrencilerinde duygusal zekâ ile yaşam doyumu arasındaki ilişkide umut ve öz saygının aracı rolünün incelenmesi

İnsanların yaşamları boyunca karşılaştıkları durumlara ve problemlere karşı iyimser bir algı geliştirebilmelerinde ve yaşamlarından memnun olup huzurlu bir yaşam sürdürebilmelerinde yaşam doyumlarının yeterli düzeyde olmasının önemi büyüktür. Duygusal zekâ, umut ve öz saygının yaşam doyumunun önemli yordayıcıları oldukları düşünülmektedir. Bu kapsamda bu araştırmanın temel amacı üniversite öğrencilerinde duygusal zekâ ile yaşam doyumu arasındaki ilişkide umut ve öz saygının aracı rolünün incelenmesidir. Bununla birlikte duygusal zekâ, yaşam doyumu, umut ve öz saygı değişkenlerinin birbirleriyle olan ilişkilerinin incelenmesi; ayrıca bu değişkenlerin sosyo-demografik değişkenler açısından anlamlı bir farklılık gösterip göstermediğinin incelenmesi de araştırmanın diğer amaçları arasında yer almaktadır. Nicel bir araştırma olan bu çalışmada ilişkisel tarama ve nedensel karşılaştırma modelleri kullanılmıştır. Bu çalışmanın araştırma grubu Karadeniz Bölgesi'ndeki bir üniversitede 2021-2022 eğitim öğretim yılında öğrenim gören 819 üniversite öğrencisinden oluşmaktadır. Araştırma verilerinin toplanmasında "Kişisel Bilgi Formu", "Asıl Form Schutte Duygusal Zekâ Ölçeği-33-Tr", "Yaşam Doyumu Ölçeği", "Sürekli Umut Ölçeği" ve "Rosenberg Benlik Saygısı Ölçeği" kullanılmıştır. Elde edilen verilerin analizinde t-testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA), Pearson Momentler Çarpım Korelasyon Katsayısı ve yol analizinden yararlanılmıştır. Araştırma sonuçlarında duygusal zekâ ve öz saygının araştırmanın sosyo-demografik değişkenlerine göre anlamlı bir farklılık göstermediği; yaşam doyumunun cinsiyete, anne eğitim düzeyine ve aile sosyo-ekonomik düzeyine göre anlamlı bir farklılık gösterdiği fakat sınıf düzeyi ve baba eğitim düzeyine göre anlamlı bir farklılık göstermediği; ayrıca umudun cinsiyet haricinde diğer sosyo-demografik değişkenlere göre anlamlı bir farklılık göstermediği bulunmuştur. Sonuçlarda duygusal zekâ, yaşam doyumu, umut ve öz saygı değişkenlerinin kendi aralarında anlamlı ilişkilerin olduğu saptanmıştır. Ayrıca değişkenler arasında doğrudan ve dolaylı etkilerin olduğu bulunmuştur. Son olarak, duygusal zekâ ile yaşam doyumu arasındaki ilişkide umut ve öz saygının anlamlı düzeyde aracı rolünün olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Araştırma bulguları literatür ışığında tartışılmıştır.