Üniversite öğrencilerinde yeme bozukluğunun görülme sıklığı ve psikososyokültürel yordayıcıları: İstanbul örneklemi

Yeme bozuklukları (YB) biyolojik, çevresel, psikolojik ve sosyokültürel faktörlerin karşılıklı etkileşimine dayalı oluşan ciddi bir psikiyatrik hastalıktır. Ergenlik dönemi itibari ile bireylerin YB açısından risk altında olduğu belirtilmektedir. Bu araştırmada YB'nin üniversite öğrencileri arasında nokta yaygınlığı ile farklı yeme gruplarına ayrılan katılımcıların psikososyokültürel değişkenler açısından nasıl farklılaştığı ve benzeştiği incelenecektir. Araştırma örneklemini İstanbul'da bulunan üniversitelere devam eden, 18-25 yaş arası 1876 öğrenci oluşturmuştur. Katılımcılara Demografik Bilgi Formu, Yeme Bozukluğu Değerlendirme Ölçeği (YBDÖ), Beden Bölge ve Özelliklerinden Hoşnut Olma Anketi (BBÖMOA), Tek Maddelik Benlik Saygısı Ölçeği (TMBSÖ) ve Fiziksel Görünüme Dayalı Sosyal Karşılaştırma Ölçeği (FGDSKÖ) ile YB açısından risk grubunda olduğu belirlenen kişilere DSM-5 için Yarı Yapılandırılmış Yeme Bozukluğu Görüşme Formu (EDA-5) uygulanmıştır. Sonuçlar, YB'nin nokta yaygınlığının %1.55 (n = 27 kadın, 2 erkek) olduğunu göstermiştir (Anoreksiya Nervoza (AN) için %0.16, Bulimiya Nervoza (BN) için %0.11, Tıkınırcasına Yeme Bozukluğu (TYB) için %0.21, Eşikaltı AN için %0.05, Eşikaltı BN için %0.32, Eşikaltı TYB için %0.48, Tanımlanmamış Beslenme ve Yeme Bozukluğu (TBYB) için %0.21). Erkek öğrencilere sadece Eşikaltı TYB ve TBYB tanıları konulmuştur. Ayrıca tanı konulan katılımcıların Instagram ve Facebook uygulamaları üzerinden takip edilen beden görünümü ile ilgili hesap sayısı ve YBDÖ'den aldıkları puanların tanı konulmadığı halde yeme davranışları bozulmuş ve sağlıklı yeme örüntülerine sahip olan katılımcılardan daha yüksek; BBÖMOA, FGDSKÖ ve TMBSÖ puanlarının ise daha düşük olduğu belirlenmiştir. Bu çalışmada üniversite öğrencilerinde YB nokta yaygınlık oranındaki artışın literatür ile uyumlu olduğu belirlenmiştir. Bununla birlikte, yeme davranışında bozulma ile ilişkili olduğu bilinen psikososyokültürel risk faktörlerinin tanı konulan ve tanı konulmayan gruplar arasında farklılaştığı ile ilgili sonuçların bu gruplarla yürütülecek koruyucu/önleyici çalışmalara yol göstereceği düşünülmektedir. Anahtar Kelimeler: Yeme bozuklukları, epidemiyoloji, nokta yaygınlığı, üniversite öğrencileri, psikososyokültürel faktörler