Üniversite öğrencilerinin iklim değişikliği konusundaki anksiyete, bilgi düzeyi ve farkındalık durumlarının değerlendirilmesi

Bu çalışmada, üniversite öğrencilerinin iklim değişikliği konusundaki bilgileri, farkındalıkları, anksiyeteleri, çevreye yönelik davranışları, iklim değişikliğini önlemeye yönelik umut seviyeleri ve ilişkili faktörlerin incelenmesi amaçlanmıştır. Kesitsel tipte olan bu çalışma Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi'nin 10 fakültesine bağlı 32 bölümün son sınıf öğrencilerinde 2023-2024 eğitim yılında 01.06.2023 – 01.03.2024 tarihleri arasında yürütülmüştür. Çalışmaya 1723 kişi katılmıştır. Katılımcıların %63,6'sı (n=1095) kadın, %97,4'ü (n=1679) T.C. vatandaşı, %89,5'i (n=1542) kentsel bölgede yaşamakta ve %30,2'si (n=521) sigara kullanıcısıdır. Katılımcıların %81,3'ü (n=1401) iklim değişikliği ve sağlık etkilerinin gerçek olduğuna inandığını, %50,7'si (n=874) sağlığının iklim değişikliğinden fiziksel veya ruhsal olarak etkilendğinini belirtmiştir. Katılımcılar küresel iklim değişikliği farkındalık ölçeğinden ortalama 3,28 ± 0,70, iklim değişikliği anksiyetesi ölçeğinden 19,95 ± 8,54, iklim değişikliğinin önlenmesine yönelik umut ölçeğinden 39,05 ± 6,64 puan almıştır. Kadınlarda, iklim değişikliği konulu ders alanlarda, iklim değişikliğine inananlarda ve iklim değişikliğinden etkilenenlerde farkındalık ve umut puanları daha yüksekti (herbiri için p<0,05). İklim değişikliği anksiyetesini; kırsal bölgede yaşamanın 1,563 (1,122 – 2,178) kat, iklim değişikliği konulu ders almanın 1,559 (1,055 – 2,305) kat, iklim değişikliğinden kısmen etkilenmenin 2,186 (1,582 – 3,021) kat, iklim değişikliğinden etkilenmenin 2,812 (2,045 – 3,867) kat artırdığı tespit edildi. Yaygın anksiyete bozukluğu pozitif olanlarda olmayanlara göre 1,409 (1,150 – 1,725) daha yüksek iklim değişikliği anksiyetesi vardı. Farkındalık düzeyi düşük olanlara göre orta düzey olanlarda 1,847 (1,245 – 2,741) kat, yüksek olanlarda 3,600 (2,358 – 5,497) kat daha fazla iklim değişikliği anksiyetesi vardı. Çalışmamızın bulguları ışığında üniversite öğrencileri arasında bilgi, farkındalık düzeyleri, çevreci davranış puanları, iklim değişikliğine bağlı hissedilen duygu düzeylerinin iklim değişikliğiyle mücadele için yeterli olmayacağı düşünülmüştür. Düzenlenecek eğitim programlarının öğrencilerin bilgi ve farkındalık düzeylerini arttırarak çevreci davranışlarda artışlar ve iklim değişikliğiyle mücadelede önemli katkılar sağlayabileceğini düşünmekteyiz.