Üniversite sınavına hazırlanan öğrencilerin çevrim içi video paylaşım platformlarında ders videosu izleme süreleri ve özerk öğrenme düzeylerinin incelenmesi

Bu araştırmanın amacı, üniversite sınavına hazırlanan öğrencilerin çevrim içi video paylaşım platformlarında ders videosu izleme süreleri ile özerk öğrenme düzeylerini incelemektir. Araştırmada nicel araştırma yaklaşımlarından betimsel tarama, nedensel-karşılaştırma ve ilişkisel tarama modelleri kullanılmıştır. Çalışma grubunu, 2024–2025 eğitim-öğretim yılında Malatya il merkezinde üniversite sınavına hazırlanan 12. sınıf ve lise mezunu 493 öğrenci oluşturmaktadır. Veri toplama aracı olarak, öğrencilerin özerk öğrenme düzeylerini belirlemek amacıyla Macaskill ve Taylor (2010) tarafından geliştirilen ve Türkçeye Arslan ve Yurdakul (2015) tarafından uyarlanan Özerk Öğrenme Ölçeği kullanılmıştır. Ayrıca, katılımcıların alan türü, cinsiyeti, mezuniyet durumu, internet erişim biçimi, ders videosu izleme süresi (günlük ortalama dakika), video içerik tercihi ve video izleme hızı gibi özelliklerini belirlemek amacıyla hazırlanmış bir anket formu kullanılmıştır. Araştırma kapsamında elde edilen veriler üzerinde öncelikle betimsel analizler gerçekleştirilmiştir. Normal dağılım gösterdiği belirlenen özerk öğrenme değişkeni ile ilgili karşılaştırmalarda bağımsız örneklemler için t testi ve tek yönlü varyans analizi (ANOVA) kullanılmıştır. Öte yandan, video izleme süreleri değişkeni normal dağılım göstermediği için bu değişkenle ilgili gruplar arası karşılaştırmalarda Mann-Whitney U ve Kruskal-Wallis testleri tercih edilmiştir. Değişkenler arasındaki ilişkiyi belirlemek amacıyla Spearman Brown korelasyon analizi uygulanmıştır. Yapılan analizler sonucunda, öğrencilerin çevrim içi ders videolarını aktif şekilde izledikleri ve özerk öğrenme düzeylerinin genel olarak orta seviyenin üzerinde olduğu belirlenmiştir. Ayrıca, cinsiyet değişkenine göre özerk öğrenme düzeylerinde anlamlı farklılıklar belirlenmiştir. Ek olarak öğrencilerin matematik, fizik, kimya, biyoloji, tarih, coğrafya, felsefe, DKAB derslerinde video izleme süreleri ile özerk öğrenme düzeyleri arasında zayıf düzeyde pozitif yönlü anlamlı ilişkiler bulunmuştur. Buna göre, üniversite sınavına hazırlanan öğrencilerin çevrim içi platformlarda video izleme süreleri arttıkça özerk öğrenmeleri düşük düzeyde de olsa artmaktadır. Tek başına video izleme süresinin öğrenci özerkliğiyle yüksek düzeyde ilişki göstermemesinden hareketle; çevrim içi eğitim içeriklerinin zenginleştirilmesi, öğrencilere bireysel öğrenme süreçlerinde rehberlik edilmesi ve etkileşim temelli öğrenme ortamlarının teşvik edilmesinin; öğrencilerin öğrenme sorumluluğunu üstlenmelerine ve özerk öğrenme düzeylerinin geliştirmelerine anlamlı katkılar sağlayabileceği önerilmiştir.