Urartu Krallığı ve Geç Hitit Devletleri'nin kültürel etkileşimleri ve karşılaştırmalı analizi

Urartu Krallığı, Doğu Anadolu Bölgesi'nde kurulan ilk devlettir. Sınırları oldukça geniş bir alana yayılan ve coğrafi engebelere rağmen iletişim halinde olan Urartu halkı gerisinde, Demir Çağı'na damga vuracak eserler bırakmıştır. Son derece elverişsiz bir coğrafyada bulunmasına rağmen kentlerde oluşturulan idari, dini ve askeri yapılar binyıllar sonra mimari kalıntıları bulan arkeologlar tarafından "Urartu tipi" olarak değerlendirilecek kadar özneldir. Kendi ülkesi sınırlarında bulunan maden yataklarının yanı sıra Geç Hitit Kent Devletleri'ne ait bölgelerden getirdiği hammaddeler ile oluşturulan metal eserler ise Urartu sanatının temelini oluşturmaktadır. Geç Hitit Kent Devletleri'nden bazıları Hitit İmparatorluğu'nun 400 yıllık egemenliğinin ardından MÖ 1200 yılında yıkılması ile Hattuşa'dan güneye doğru inen prensler tarafından kurulmuştur. Hititli Prensler, Geleneksel Hitit sanat özelliklerini devam ettirirken Kuzey Suriye'de Arami halkı ile kaynaşarak kültürel açıdan etkileşim yaşamıştır. Aynı zamanda bölgede bulunan hammadde ihtiyacı dolayısıyla Yeni Assur krallarının seferleri ile bölge Arami-Assur-Hitit sanat anlayışlarının etkisi altında kalmıştır. Bu sanatın etkileri Geç Hitit kentlerinin duvarlarını süsleyen ortotstatlarda açıkça görülmektedir. Urartu Krallığı ile Geç Hitit Kentlerinin yolu, Urartu krallarının Fırat Nehri'nin batı kıyılarına düzenlediği seferler ile kesişmiştir. Gerek hammadde ihtiyacı gerekse asker temini için çıkılan her sefer Urartu kültürünü oluşturan özelliklerin Geç Hitit sanatına, Geç Hitit sanat anlayışının Urartu kültürüne aktarımına neden olmuştur.