Toplu ulaşım verilerinin analizinde bulanık mantığa dayalı veri madenciliği yöntemlerinin kullanımı

Toplu ulaşım sistemlerinin bilgiye dayalı olarak etkin bir şekilde yapılandırılması, yönetilmesi ve ayrıca toplu ulaşıma olan ilginin artırılması için Akıllı Ulaşım Sistemleri kullanılmaktadır. Bu tez kapsamında bu sistemlerin alt konuları İleri Toplu Ulaşım Sistemleri ve İleri Yolcu Bilgilendirme Sistemleri sırasıyla ele alınmış ve iki ayrı uygulama geliştirilmiştir. Çalışmada ilk olarak İzmir toplu ulaşım sisteminde kullanılan akıllı kartlardan elde edilen biniş verileri incelenerek otobüs binişlerine ait iniş durağı tahmininin yapılması üzerinde durulmuştur. Literatürde az rastlanan, günde tek biniş yapma ve aynı seferde aynı kartla birden fazla biniş yapma durumları ile ilgili bir çözüm önerilmiştir. Ayrıca istenen gün, hat ve o hattın seferine ilişkin ayrıntılı biniş-iniş bilgileri kullanılarak otobüs içi yolcu konfor derecesi de tahmin edilmiştir. Çalışmada İleri Yolcu Bilgilendirme Sistemleri uygulaması olarak çok-kriterli bulanık rota planlama problemine çözüm aranmıştır. Literatürde ilk kez durak-durak, hat-durak ve hat-hat bulanık komşuluk ilişkileri ile bulanık durak tercih derecesi ele alınmıştır. Bulanık durak tercih derecesini oluşturan kriterlerden biri olan durak aktivitesi hesaplanırken, iniş durağı tahmin yöntemi ile ele edilen bilgilerden yararlanılmıştır. Rota planlama probleminde kullanılan bulanık kavramlar sayesinde rota planlayıcı sistemleri insan düşünmesine benzer olarak geliştirmek mümkün olacaktır. Çalışmanın, araştırmacılara ve son yıllarda popüler olan akıllı şehirler ve sürdürülebilir hareketlilik konularına katkı yapacağı düşünülmektedir.