Türk öğrencilere İngilizcenin yabancı dil olarak öğretiminde ikidillilik tekniklerinin kullanımı: öğrenci özyeterliği ve algıları üzerine etkisi (örnek olay çalışması)

Yabancı dil öğretim ve öğreniminde öğrencilerin ana dillerinin kullanılmaması gerektiği varsayımı son yirmi yıldan bu yana ciddi bir şekilde sorgulanmaktadır. Birçok araştırma ana dilin öğrencilere öğrenme sürecinde bilişsel, sosyal ve duygusal işlevleri yerine getirmeye yönelik bir araç sunacağını ve dil öğretiminde farklı dillerin karşılaştırması biçiminde kullanılabileceğini öne sürmektedir. Şu anda ikinci dil öğretim ve öğreniminde ana dili sistemli olarak uygulamak için ikidillilik teknikleri kataloğu bulunmaktadır. Karma metotlar kullanan bu araştırma, bir devlet üniversitesinde 26 genç yetişkin Türk öğrencisinin eğitimine ikidillilik tekniklerinin dâhil edilmesinin etkisini araştıran bir örnek olay incelemesidir. Araştırma 14 hafta sürmüş ve gruba araştırmacı tarafından eğitim verilmiştir. İkidillilik teknikleri uygulamanın öğrencilerin öz-yeterlik algılarına etkisini araştırmak için İngilizce öz-yeterlik ölçeği kullanılmıştır. Ayrıca, ana dilin öğretim ve öğrenimde kullanılmasına yönelik öğrenci algısı da incelenmiştir. Bu amaçla, katılımcılar sınıfta belirli aralıklarla ikidillilik teknikleri uygulandıktan sonra kısa değerlendirme notları tutmuş ve kurs tamamlandıktan sonra kurs değerlendirme formu doldurmuştur. Öğrenci algılarıyla ilgili daha derin bir anlayışa sahip olmak ve öz-yeterlik ölçeğinin karşılaştırmalı analiz sonuçlarını kontrol etmek için (İngilizce öz-yeterlik ölçeğinin sonuçlarına göre aşırı durum örneklemesiyle belirlenen) altı katılımcıyla yarı-yapılandırılmış görüşme yapılmıştır. Ayrıca, veri toplamada diğer bir araç olarak öğretmen günlüğü kullanılmıştır. Nicel veri, betimsel istatistik ve Wilcoxon eşleştirilmiş diziler testi ile analiz edilmiştir. Nitel veriyse içerik analiziyle değerlendirilmiştir. Analizler öz-yeterlik ölçeğindeki konuşma ve yazma algılarıyla ilgili maddelerden beş tanesinin önemli bir şekilde değiştiğini gösterirken, öz-yeterlik ölçeğinde değinilen diğer algılarda önemli değişiklikler saptanmamıştır. Yarı-yapılandırılmış görüşmelerdeki bulgular, öz-yeterlikteki değişikliklerin ikidillilik tekniklerinin uygulanmasıyla ve ayrıca diğer faktörlerle ilişkilendirildiğini göstermektedir. Katılımcılar kullanılan ikidillilik teknikleri öğrenimleri açısından işlevsel olarak algılamışlardır, ancak olumsuz değerlendirmeler de yapılmıştır. Katılımcılardan gelen genel değerlendirme ve dönüte göre, ana dilin dâhil edilmesi genel olarak olumlu algılanmıştır. Bununla birlikte, ikidillilik tekniklerin kullanılmadığı etkinliklerde öğrenci katılımının oldukça zayıf olduğu da gözlemlenmiştir. Anahtar Kelimeler: İki Dillilik Teknikleri, Öz-Yeterlik Algısı, Yabancı Dil Olarak İngilizce, Genç Yetişkin Öğrenciler