Uzun yol şoförlerinde kardiyovasküler hastalık risk farkındalığı, sağlıklı yaşam biçimi davranışları ve yaşam kalitelerinin değerlendirilmesi

Amaç: Uzun yol şoförlerinde kardiyovasküler hastalık risk farkındalığı, sağlıklı yaşam biçimi davranışları ve yaşam kalitesinin belirlenmesidir. Yöntem: Tanımlayıcı tipte olan çalışma Eylül 2022-Nisan 2025 tarihleri arasında 386 uzun yol şoförü üzerinde yürütülmüştür. Çalışmanın verileri Sosyo-Demografik Özellikler Bilgi Formu, Kardiyovasküler Hastalık Risk Farkındalığı Değerlendirme Ölçeği, Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları Ölçeği II ve Yaşam Kalitesi Değerlendirme Ölçeği-Kısa Form ile toplanmıştır. Verilerin analizinde bağımsız gruplarda t testi, varyans analizi ve pearson korelasyon analizi kullanılmıştır. Bulgular: Katılımcıların Kardiyovasküler Hastalık Risk Farkındalığı Ölçeği puanı 33,30±8,03, Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları Ölçeği II puanı ise 116,31±29,06'dır. Yaşam kalitesi alt boyut puan ortalamaları sırasıyla; Fiziksel Fonksiyon 72,02±19,41, Fiziksel Rol Güçlüğü 49,94±40,61, Emosyonel Rol Güçlüğü 42,92±35,19, Enerji/Vitalite 54,87±22,30, Ruhsal Sağlık 60,28±21,07, Sosyal İşlevsellik 64,44±27,41, Ağrı 65,36±26,75 ve Genel Sağlık 54,03±19,76'dır. Kardiyovasküler Risk Farkındalığı ile Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları arasında orta düzeyde, pozitif yönlü ve anlamlı bir ilişki saptanmıştır (p<0,05). Fiziksel Fonksiyon, Fiziksel Rol Güçlüğü ve Sosyal İşlevsellik puanları her iki ölçekle de anlamlı pozitif ilişki göstermiştir. Emosyonel Rol Güçlüğü, Enerji/Vitalite, Ruhsal Sağlık, Ağrı ve Genel Sağlık puanları ise yalnızca Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları ile anlamlı ilişkili bulunmuştur. Sonuç: Uzun yol şoförlerinde kardiyovasküler risk farkındalıklarının, sağlıklı yaşam biçimi davranışlarının ve yaşam kalitelerinin orta düzeyde olduğu belirlenmiştir. Sağlığı geliştirici programların planlanarak uygulanması önerilmektedir. Anahtar Kelimeler: Hemşirelik, Kardiyovasküler hastalık, Risk algısı, Sağlıklı yaşam biçimi, Uzun mesafe şoförü, Yaşam kalitesi