Factors affecting the diagnostic performance of time-dependent roc curves for longitudinal data

. Tıpta, belirteçlerin tanısal performanslarının belirlenmesinde ROC Eğrisi sıklıkla kullanılmaktadır. İzlem süresi içinde tekrarlı ölçümleri alınan belirteçlerin tanısal doğruluğunun belirlenmesinde ise zamana bağlı ROC Eğrisi'nden yararlanılmaktadır. Bu tez çalışmasının amaçlarından ilki, Erişkin Yoğun Bakım'da yatan hastalara ait tekrarlı ölçümleri alınan belirteçlerin izlem süresi sonundaki tanısal performansını değerlendirmektir. Bu amaç için birleşik modelleme yaklaşımı yardımı ile elde edilebilen Zamana Bağlı Eğri Altında Kalan Alan (EAA) değerlerinden yararlanılmıştır. Bir diğer amaç, izlemin başında (t=0) alınan belirteç değeri ile izlem süresince alınan tekrarlı belirteç ölçümlerinin tanısal doğruluklarını karşılaştırmaktır. Bununla birlikte, tekrarlı ölçümleri alınan belirteçlerin zamana bağlı tanısal performansları, izlem süresi boyunca değerlendirilmiş ve yoğun bakımda ölümü kestirmede hangi zaman noktalarında hangi belirtecin kullanılması gerektiği belirlenmiştir. Her bir belirteç için izlem sonunda yoğun bakımda ölecek ve sağkalacak bireyleri ayrımsamada kullanılacak kesim noktaları, Monte-Carlo simülasyonu ile elde edilmiştir. Farklı birleşik modeller kurularak belirteçler için en yüksek tanısal doğruluğu veren kombinasyon saptanmıştır. Her bir belirteç için alınan son ölçümden sonraki ilk üç gün boyunca cinsiyet gruplarına göre zamana-bağlı kesim noktaları belirlenmiştir. Uygulamada, erişkin yoğun bakımda yatan hastalardan elde edilen C-Reaktif Protein (CRP) ve Prokalsitonin (PCT) belirteçlerinin yoğun bakımda ölümü kestirmedeki tanısal performansları değerlendirilmiş, izlem süresi sonunda ölümü kestirmede CRP'nin tanısal performansının, PCT'den daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Bununla birlikte en yüksek tanısal doğruluğun, izlem başında alınan tek bir PCT ölçümü ile elde edildiği saptanmıştır. İzlem süresi içinde özellikle izlem sonuna yakın zaman noktalarında PCT'nin tanısal doğruluğunun, CRP'ye göre daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Çeyrekler (Kartil) Değişim Katsayısı ile Dayanıklı Değişim Katsayısının daha küçük bulunmasından dolayı, CRP'ye ait kesim noktasının kullanılması önerilmiştir. Her bir belirteç için, son ölçümden sonra, hem erkek hem de kadınlarda PCT'nin kesim noktalarının giderek düştüğü, CRP için her iki cinsiyet grubunda da kesim noktalarının izlem sonundaki ilk iki gün sabit kalıp üçüncü günde düştüğü gözlenmiştir. Optimum tanısal doğruluğun elde edilmesinde, her iki belirteç için de standart birleşik modelin kullanılması gerektiği belirlenmiştir. Sonuç olarak, tekrarlı belirteç ölçümlerinin tanısal performansının belirlenebilmesi amacıyla gerçek veri seti üzerinde kapsamlı bir çalışma gerçekleştirilmiştir. Uygun kesim noktasının seçiminde çeyrekler (kartil) değişim katsayısı ile dayanıklı değişim katsayısının kullanılması ve bireylerin uzunlamasına profillerinin daha iyi incelenebilmesi için gerektiğinde belirteçlerden tekrarlı ölçümler alınması önerilmiştir.