Badem kabuğu ile kayısı ve şeftali çekirdeği karışımından hazırlanan manyetik aktif karbonla sulu ortamlardan as (V) giderimi

Düşük konsantrasyonlarda bile ciddi kanserojen ve toksik etkilere sahip olan arsenik kirliliği uzun zamandan beri insan sağlığı açısından önemli bir problemdir. İçme suyu ve su kaynaklarındaki arsenik kirliliği dünya genelindeki pek çok ülkede insan sağlığını tehdit etmektedir. Arsenik kirliliği indirgen şartlarda yer kabuğunun jeo-kimyasal değişimlerinin ve minerallerin ayrışması gibi doğal olaylarla, maden endüstrisi atıkları, petrol rafinasyonu, kanalizasyon çamuru, tarımsal ilaçlar, seramik endüstrisi ve kömür uçucu külleri gibi insan faaliyetleriyle üretilen veya oluşturulan kaynaklardan meydana gelir. Sularda organik (doğal şartlarda 1 μg/L'den daha düşük seviyelerde bulunur) ve inorganik bileşikleri halinde bulunur. Oksijence zengin aerobik ortamlarda arsenat yani arseniğin inorganik As(V) formu baskınken, indirgen anaerobik ortamlarda arsenit yani As(III) (pH 9.3'ün üzerinde) formu baskındır. Epidemiyolojik çalışmalarla kanıtlanmış olan arsenik kanser ilişkisi nedeniyle, içme suyundaki maksimum konsantrasyon seviyesi dünya sağlık örgütü tarafından 10 μg/L ile sınırlandırılmıştır. Arseğinin sulardan giderilmesi amacıyla oksidasyon, kireç çöktürme, koagulasyon/filtrasyon, adsorpsiyon, iyon değiştirme ve membran prosesler gibi birçok arıtma yöntemi geliştirilmiştir. Bu metotlar arasında adsorpsiyon umut verici bir yöntemdir. Aktif karbon en yaygın kullanılan adsorbenttir. Özellikle yüzey özelliklerinin modifikasyonuyla farklı kirleticilerin giderimi için daha uygun ve seçici adsorbentler elde edilebilmektedir. Bu çalışmada; badem kabuğu ile kayısı ve şeftali çekirdeği karışımından iki farklı manyetik aktif karbon hazırlandı ve sulu çözeltilerden arsenik giderimi için kullanıldı. 375.28 m2/g yüzey alanı ve 0.2391 cm3/g toplam gözenek hacmine sahip birinci aktif karbon (MAC1), karışımın doğrudan FeSO4 ile kimyasal aktivasyonuyla hazırlandı. 396.42 m2/g yüzey alanı ve 0.254 cm3/g toplam gözenek hacmine sahip olan ikinci aktif karbon ise (MAC2), üçlü karışımın ZnCl2 ile kimyasal aktivasyonuyla elde edilen yeni bir aktif karbondan hazırlandı. Her iki aktif karbon da arsenik adsorpsiyonu için kullanıldı. Çalışmada arsenik giderimi üzerine pH, adsorbent dozu, temas süresi ve başlangıç arsenik konsantrasyonu gibi parametrelerin etkileri incelendi. Elde edilen sonuçlara göre; her iki manyetik aktif karbonla sulu ortamlardan arsenik adsorpsiyonu üzerine pH, adsorbent dozu ve temas süresinin önemli parametreler olduğu tespit edilmiştir. 10 mg/L konsantrasyonuna sahip arseniği gidermek için, en uygun pH, adsorbent dozu ve temas süresinin MAC1 için pH'dan bağımsız, 1.5 g/L adsorbent dozu ve 60 dk, MAC2 için ise pH 4, 1 g/L ve 60 dk olduğu belirlenmiştir. Bu şartlar altında, ortamdaki arsenik MAC1 ve MAC2 ile sırasıyla % 99.31 ve % 100 oranında giderilebilmiştir.