Theses supervised by Prof. Dr. Mehmet Erdem
55 theses · Gazi University, Fırat University
Serum anti-müllerian hormon, bazal fsh düzeyleri ve bazal antral folikül sayımının fertil ve infertil popülasyonda prospektif karşılaştırılması
Ovaryen yaşlanmanın sonucu olan menapoz yaşı kişiden kişiye değişiklik gösterir. Biyolojik yaşa göre kritik olan over yaşlanma düzeyinin belirlenmesi bazı durumlarda klinik olarak önemlidir. Son yıllarda gelişen kontraseptif yöntemler, sosyoekomonik düzeyin yükselmesi ve özellikle kariyer planlaması nedeniyle evlenme yaşının ertelenmesi pek çok kadını üreme periyodunun sonlarında gebelik beklentisi ile karşı karşıya bırakmaktadır. YÜT uygulanacak hastalarda ise ovaryen stimulasyon tedavisine alınacak yanıtı ön görmede hastanın biyolojik yaşı ve overdeki antral foliküllerin göstergesi olan rezerv testleri kullanılmaktadır. Çalışmamıza Kasım 2008 ?Nisan 2010 tarihleri arasında kliniğimizde IVF tedavisi başlanan, toplam 177 primer infertil olgu ve Haziran 2012- Mart 2013 tarihleri arasında polikliniğimize başvuran sağlıklı 162 fertil olgu prospektif olarak dahil edildi. Üniversitemiz etik komitesi tarafından çalışmaya onay alındı. İnfertil populasyonu oluşturan hastalar ayrıca IVF tedavisinde KOH?a verilen yanıta göre normal ovaryen yanıt ve kötü ovaryen yanıtlı gruplar olarak ve; gebe kalan ve gebe kalamayanlar olarak gruplandırıldılar. Fertil ve infertil olgular hormonal (bazal FSH ve AMH), sonografik (AFS) ve demografik özelliklerine göre karşılaştırıldı. Çalışmamızın sonucunda fertil ve infertil grup arasında sadece bazal FSH?nın farklı olduğu, AMH ve AFS?nin benzer olduğu saptandı. Yaşlarına göre < 30, 30- 39 ve ? 40 yaş olarak 3 gruba ayrıldığı zaman AMH ve AFS?nin fertil ve infertil grup arasında farklı olmadığı; FSH?nın ? 40 yaşında iki grup arasında fark yok iken, < 39 yaş gruplarında infertillerde belirgin yüksek olduğu saptandı. Normal ovaryen yanıt veren infertil olgularda AMH ve AFS?nin kötü ovaryen yanıt veren infertillere göre daha yüksek ancak fertil gruptan farklı olmadığı saptandı. Gebe kalan infertillerin gebe kalamayan infertillere göre daha yüksek AFS ve AMH değerleri var iken, fertil gruptan farklı olmadığı saptandı. Tüm gruplarda, fertil ve infertil gruplarda ayrı ayrı değerlendirildiğinde yaş ile en kuvvetli korelasyon gösteren parametre AFS iken, en zayıf korelasyon gösteren ise bazal FSH olarak saptanmıştır. Sonuç olarak AMH yaşla AFS?daki azalmayı gösteren kuvvetli bir parametredir. Ortalama AMH ve AFS düzeyleri karşılaştırıldığında, infertil populasyonda fertil populasyona göre belirgin bir fark yoktur. Yani infertil populasyonda over rezervi azalması tamamen yaşla ilişkilidir. AFS ve AMH over rezervi değerlendirilmesinde yararlı testlerdir. Anahtar kelimeler: Ovaryen rezerv, Anti-müllerian hormon, Antral folikül sayısı.
İslam fıkhında tedâvî ve hükümleri / Provisions of medication in Islamic faqqah
This study dealt with the provisions of medication in Islamic Faqqah، the thesis consists of an introductory chapter and six main chapters. the introductory section focuses on the concept of medication and the definition of some terms related to the research. In the first chapter، we talked about the ruling on medication with intoxicants and drug ( weeds). In the second chapter، we talked about the ruling on taking the meat، urine and venoms of animals. In the third chapter، the rule of treatment with precious minerals and clothing. As for the fourth chapter، it is related to the statement of the ruling on witchcraft، talisman ، incantations، amulets and tawala. In the fifth chapter، we talked about the guarantee and its rulings on medication. Finally، in Chapter Six، we talked about some scattered and different jurisprudence rulings on medication. Finally، the conclusion of the thesis، concentrated on the most important results that been concluded in this research، as well some suggestions have been added to the topic. Key words: medication، taboo، witchcraft، guarantee، intoxicants، drugs
Huqûqu'l-eytâm fi'l-Islam (dirasetun mevdûiyye )
This thesis aims at showing orphan rights in Islam. The Islamic Sharia/law has paid great attention to orphan affairs. Many verses have been revealed and many prophetic hadith/traditions have been reported that show orphans' rights and organize their affairs. The thesis consists of an introductory chapter and 2 other chapters. In the introductory chapter, after pointing out the subject of the study, its significance, and underlying reasons behind choosing the subject, we started by defining the terms in relation to the subject of the thesis. The first chapter addresses orphan sponsorship and how to ensure their welfare. In this same chapter, we devote a section to orphaned girls. In the second chapter, we elaborate on orphan guardianship, orphan's financial rights and pertaining regulations, orphan's wealth/properties development guardianship, and judgement of consuming the wealth/properties of an orphan. At the conclusion of the thesis, the most important findings of the thesis are shared with the addition of some suggestions about the subject. Keywords: rights, orphan, sponsorship, Welfare, wealth/property
Şeriat ve hukukta estetik ameliyatlar ile ilgili hükümler (Karşılaştırmalı çalışma) / Provisions related to beautician surgery in sharia and law (Comparative study)
This research is about the provisions of beautician surgery, which is a contemporary medical case, from the perspective of Islamic rules, and based on the four famous sects of the legal jurisprudence of some contemporary Arab and foreign countries. The nature of this research required to be divided into three chapters: In the first chapter, we mentioned the historical development of beautician surgery and the reasons behind its propagation nowadays, and also the terms that are related to the title of research to the scientists of religion, laws and medicine. In the second chapter, we have explained the stance of Islamic religion by mentioning the opinions of the jurists and their proofs of the medical in general and the beautician surgeries in particular, and then we have analyzed these 0pinions within an examples of some beautician surgeries and their types. And in the third chapter, we talked about the legal provisions for beautician surgeries, after we have mentioned about the legal basis of the medical in general, we entered into the stance of legislation in some contemporary countries and did our research about the obligations, duties and conditions related to beautician surgeries. And our research ends with a conclusion that includes the results. Keywords: Islamic law, Law, Processes, Surgery, Beautician.
İslam devletinde gayr-i Müslimlerin siyasi hakları / The political rights of "non-Muslims in the Islamic state"
This Study aims to establish and analyze the political rights of non- Muslims in the Islamic state, and to review what schoolers have being saying and their opinions in relations to this matter, and indicating to the related evidence. This research contains a preface chapter, three chapters and a conclusion: In the preface chapter we talked about objectives of the research and its aims and we gave brief information about the concepts of rights and politic and its reality, with a clarification of non-Muslim categories and their participation in the Islamic state. In the first chapter, we talked about the political rights of non-Muslims and the guarantees of these rights in the Islamic state. In the second chapter, we talked about the types of political rights, including (The right to vote, to candidacy, to form parties, alliances, and become an opposition and the right to political asylum, citizenship, and assignment to a governmental employment) and indicating to examples in relation to their participation in the Islamic state, and the position of Islam towards these rights. In the third chapter, I talked about the characteristics and controls of these rights, mentioning the opinions of scholars about the importance of these controls and the ruling on non-Muslims violating these controls. I concluded this research with the most important outcomes and suggestions that I came out with, that can be summarized in the legitimacy of these rights for non-Muslims in the Islamic state, as long as they respect the constitution, and commitment to the laws of the Islamic state.
İslam fıkhında şarta bağlanan talakın hükümleri / Divorce provisions before entering follow him
The subject of this thesis is the rulings on suspending divorce in Islamic jurisprudence which is significant especially nowadays ; Because this type of divorce has been pervasive and common in this era. The thesis consists of an introductory chapter and two main chapters. In the introductory chapter, general information about the research topic including its objectives, sources and problems. The provisions of divorce is discussed generally .In the second chapter, the suspension of divorce, its types, the results of the suspension and taking advantage of the old and modern considered books of jurisprudence are showcased in detail . In principle, the research did not leave the circle of the four Sunni schools of thought, but it rarely referred to the opinions opposing the four prevailing schools of thought It has taken the comparative analytical method by presenting the opinions of scholars and their evidence to reach the most correct opinion. Arab personal status laws, which say that suspended divorce does not occur, have taken care of the cohesion of families and to preserve them from disintegration.
Tarımsal esaslı biyokütle karışımı ve bundan hazırlanan aktif karbonla sulu çözeltilerden Cr(VI) giderimi
Uygulama kolaylığı ve çevre dostu olarak kabul edilen adsorpsiyon prosesi atıksuların ileri arıtımında en sık uygulanan arıtma yöntemlerinden biridir. Adsorpsiyon prosesi ucuz ve bol bulunan tarımsal atıklar ve bunlardan üretilen etkin adsorbentlerin kullanımıyla tercih edilen bir proses olmuştur. Bu çalışmada; Ülkemizde tarımsal faaliyetlerinin yaygınlığı nedeniyle önemli miktarlarda üretilen ve agro-endüstrilerde işlenen kayısı, badem ve şeftali çekirdeklerinin kabukları karışımından ve bu karışımın KOH ile kimyasal aktivasyon ve piroliziyle elde edilen aktif karbon (AC) olmak üzere iki adsorbent hazırlanmıştır. Her bir adsorbent; kül tayini, elementel analiz, BET yüzey alanı, gözenek hacmi, pHzpc, FT-IR, Boehm titrasyonu ve SEM analizleriyle karakterize edilmiştir. Hazırlanan her bir adsorbentin adsorplama etkinliğini ortaya koymak ve ticari AC ile kıyaslamak amacıyla, her bir adsorbentle ayrı ayrı Cr(VI) adsorpsiyon deneyleri yapılmıştır. Adsorpsiyon deneylerinde Cr(VI)'nın giderilmesi üzerine; başlangıç pH'sı, adsorbent dozu, temas süresi, sıcaklık, başlangıç Cr(VI) konsantrasyonu ve yabancı iyon varlığının etkileri incelenmiş, elde edilen sonuçlar adsorpsiyon izotermlerine, kinetik modellere uygulanmış ve elde edilen aktif karbonun Cr(VI) adsorpsiyon kapasitesi ve bazı termodinamik parametreler hesaplanmıştır. Üçlü karışımdan doğrudan hazırlanan adsorbentin 5.32276 m2/g yüzey alanı ve 0.0048 cm3/g gözenek hacmine sahip olduğu, en iyi özelliklere sahip aktif karbonun (AC) ise üçlü karışımın KOH/üçlü karışım oranı 6/40 olacak şekilde KOH ile kimyasal aktivasyonu ve takiben piroliziyle elde edilmiştir. Elde edilen yeni AC'nin 1413 m2/g yüzey alanı ve 0.5937 cm3/g gözenek hacmine sahip olduğu belirlenmiştir. Ham karışımdan hazırlanan adsorbent, yeni AC ve ticari AC'nin sulardan 50 mg/L Cr(VI)'yı giderimi için en uygun pH, adsorbent dozu ve dengelenme süresinin; yeni AC için; pH 2, 4 g/L adsorbent dozu ve 30 dk, ticari AC için; pH 2, 5 g/L adsorbent dozu ve 90 dk, üçlü karışım için; pH 2, 20 g/L adsorbent dozu ve 60 dk olduğu belirlenmiştir. Kinetik verilerin üçlü karışımda birinci, yeni AC ve ticari AC'de ise 2. derece kinetik eşitliklere uyduğu tespit edilmiştir. Her bir adsorbent için aktivasyon enerjilerinin sırasıyla 19.499, 37.956 ve 69.24 kJ/mol olduğu hesaplanmıştır. Veriler Cr(VI) hadsorpsiyonunun Langmuir izotermine uyduğunu, termodinamik parametreler ise adsorpsiyonun eksotermik davranış gösterdiği ve kendiliğinden bir mekanizmayla meydana geldiğini göstermiştir.
Bor atıklarından yüksek sıcaklık ve basınç liçiyle lityum kazanımı
Lityuma olan ihtiyaç elektrikli araçlar, hibrit motorlar, taşınabilir elektronik aygıtlarının lityum iyon pillerinin yapımı, cam, seramik, metalürji, kimyasal üretimi ve nükleer endüstrilerdeki yaygın kullanımı nedeniyle günden güne artmaktadır. Özellikle elektrikli araçların üretimiyle lityuma olan ihtiyacın 2025 yılına kadar iki katından fazla artacağı tahmin edilmektedir. Gerekli talebi karşılayabilmek için, araştırmaların potansiyel lityum kaynakları üzerine yoğunlaştığı görülmektedir. Bu amaçla; çeşitli minerallerden, lityum içerikli tuzlu sulardan, endüstriyel atıklardan, atık pillerden ve elektronik atıklardan lityum kazanımına dair çok sayıda araştırmanın yapıldığı görülmektedir. Dünya bor rezervinin % 72'sine sahip olan ülkemizde, cevherlerin yüksek bor içeriği yanında ekonomik değeri son derece yüksek olan lityum da içerdiği tespit edilmiştir. Bor üretiminden sonra lityumun üretim atıklarında kaldığı tespit edilmiştir. Bu tezde; bor üretim atığının içermiş olduğu lityumu yüksek oranda geri kazanmak için klasik liç yöntemleri yerine yüksek sıcaklık-basınç H2SO4 liçiyle çözme şartları incelenmiştir. Bu amaçla, liç verimi üzerine etkin olan; asit konsantrasyonu, sıcaklık, temas süresi ve sıvı/katı oranının etkisi incelenmiş ve en yüksek lityum liç verimlerinin elde edildiği şartlar belirlenmiştir. Liç mekanizmasının aydınlatılması amacıyla elde edilen veriler heterojen liç kinetiğine uygulanmış, bazı kinetik parametreler hesaplanmış ve lityumun çözünürlüğünü sınırlayan basamaklar ortaya koyulmuştur. Bor atıklarından lityumun; 1 M H2SO4 varlığında, sıvı/katı oranı 10, 150˚C sıcaklık ve 120 dk temas süresi sonunda tamamen çözeltiye alındığı, bu şartlarda lityumla birlikte çözeltiye 261.5 mg/L kalsiyum ve 217.5 mg/L magnezyum iyonunun geçtiği tespit edilmiştir. Lityum liçinin azalan çekirdek heterojen tepkime kinetiğine uyduğu ve hızın kimyasal reaksiyon ve kül filmi difüzyonunun birlikte etkin olduğu bir mekanizmayla kontrol edildiği belirlenmiştir. Lityum liç prosesine ait aktivasyon enerjisi 34.16 kJ/mol olarak hesaplanmıştır. Bu değer, difüzyon kontrollü ile kimyasal reaksiyon kontrollü sistemler için verilen aktivasyon enerjileri aralığında olup, sistemin karışık mekanizmayla cereyan ettiğinin bir göstergesidir.
İslam hukuku açısından hayır kuruluşlarının gelir kaynakları
Bu çalışmada hayır kuruluşlarının gelirleri ve tasarruf ilkeleri teberru akitleri bağlamında ele alınmıştır. Hayır kuruluşları aynı zamanda sivil toplum kuruluşları olarak da adlandırılıp vakıflar ve dernekler olmak üzere iki kısma ayrılmaktadır. Vakıflar mal tahsisini ifade ederken dernekler de belirli bir amaç etrafında yapılanan ve tüzel kişiliğe sahip kişi topluluklarını ifade etmektedir. Bu çalışmanın amacı fıkhu't-teberruat bağlamında hayır kuruluşlarının gelirlerini tespit etmektir. Fıkıh ve fetva literatüründen hareketle hayır kuruluşlarına yapılan teberruların sadaka hükmünde sayıldığı ve kabz sonrası teberrudan dönme imkânının kalmadığı görülmektedir. Vakıflar mütevelliler tarafından dernekler ise yönetim kurulu tarafından yönetilmektedir. Vakıfları yönetmede velâyet ve vekâlet hükümleri geçerli olurken derneklerde ise vekâlet hükümleri geçerli olmaktadır. Bu bağlamda dernek yönetim kurulu fıkhi ve kanuni açıdan vekil statüsünde kabul edilmektedir. Hayır kuruluşlarına yapılan teberrular ise şartlı ve şartsız olmak üzere iki kısma ayrılmaktadır. Vakıfların ve derneklerin yöneticilerinin şartlı bağışlarda şartlara riayetsizlikleri fıkhi açıdan tazmin sebebi sayılmaktadır. Vakıfların ya da derneklerin teberrular üzerindeki tasarrufları fıkhi olarak emanet ilkelerine göre şekillenmektedir. İslam hukukunda yed-i milke ya da yedi tazmine konu olmayan mallarda yed-i emanet ilkeleri geçerli olmaktadır. Yöneticilerin bu tür mallarda te'addî, taksir ya da ihanet sayılacak tasarrufları tazminle veya azille sonuçlanmaktadır. Fıkhi açıdan teberruların harcama yerleri kuruluşun zaruri giderleri olması; tezyîn, nakş ya da israf sayılacak bir harcama olmaması gerekmektedir. "Ra'iyye üzerinde tasarruf maslahata menûṭṭur" fıkhi kuralı velâyete ve vekâlete dayalı harcamaların sınırı belirleyen külli bir kaidedir. Bu bağlamda Hayır kuruluşlarına yapılan bağışlar fıkhen sadaka sayıldığından harcama alanlarının da Hanefiler açısından kurbet, maslahat ve kadr-i maruf ölçüsüne uymasının zorunlu olduğu görülmektedir.
Ahkâm âyetleri bağlamında fıkıh-kıraat ilişkisi: Taberî ve Cessâs örneği
İslâm fıkıh mezheplerinin ilk kaynağı olan Kur'ân-ı Kerim, sahih kıraatların bütünüdür. Bundan dolayı fıkhî mezhepler kıraatlar ile ihticacda bulunmuştur. Kıraatları fıkhî istinbatta ihticac edenler arasında Câmiu'l-Beyân sâhibi büyük müfessir ve fakih olan Taberî (ö.310/923) ile Ahkâmü'l-Kur'ân sâhibi büyük müfessir ve fakih olan Cessâs (ö.370/981) bulunmaktadır. "Ahkâm Âyetleri Bağlamında Fıkıh-Kıraat İlişkisi: Taberî ve Cessâs Örneği" isimli bu çalışma, Taberî ile Cessâs'ın kıraatlara bakış açılarını ve ahkâm âyetlerinde kıraatlar ile fıkhî istinbât metodlarını tespit etmeye yöneliktir. Bu çalışma giriş ve üç bölümden oluşmaktadır. Çalışmanın ilk bölümünde Taberî ve Cessâs'ın hayatı hakkında kısa bilgi verilmiştir. Çalışmanın ikinci bölümünde Taberî ve Cessâs'ın tefsirlerinde naklettikleri kıraatlar üzerinden kıraat anlayışları ortaya konulmuştur. Bu bağlamda Taberî ve Cessâs'ın kıraatları kimlerden naklettikleri, kıraatları tasnifleri ve kıraatları tercih yöntemleri ortaya konulmuştur. Üçüncü bölümde ise kıraat anlayışlarının ahkâm âyetlerinde fıkhî istinbâtlara etkisi mukâyeseli olarak tespit edilmeye çalışılmıştır. Tespit edilen altmış küsür örnek ile Taberî ve Cessâs'ın fıkıh-kıraat ilişkisi mukâyeseli olarak izah edilmiştir.
Hidrometalürjik yöntemle çinko üretim prosesinde oluşan ekstraksiyon artığının kirletici özelliklerinin incelenmesi ve stabilizasyonu
Çinko üretiminde, cevherin içerdiği çinko H2SO4 kullanılarak ekstrakte edilir. Bu aşamada asitte çözünmeyen ve içerisinde ağır metaller bulunan tehlikeli bir atık açığa çıkmaktadır. Bu atığın deşarj edilmeden önce uygun bir stabilizasyon/solidifikasyon (S/S) yöntemiyle çevreye zarar vermeyecek bir hale getirilmesi zorunludur. Bu çalışmada; çinko üretim prosesinde oluşan çinko ekstraksiyon artığının (ÇEA) XRF ve XRD analizleriyle kirletici bileşenleri belirlenmiş ve portland çimentosu (PÇ), kireç, uçucu kül (UK) ve fosfat kayası (FK) ile S/S'i incelenmiştir. ÇEA'nın ana bileşen olarak % 19.02 Pb, % 7.98 Zn, % 6.19 Ca, % 5.44 Fe, % 6.74 Si, % 1.85 Al ve % 12.25 S, ana bileşenlerin yanı sıra 602, 310 ve 224 mg/kg oranında sırasıyla Cu, Cd ve Ni gibi minör bileşenler içerdiği tespit edilmiştir. Ana bileşenlerden kurşunun anglesit [PbSO4] ve massicot [PbO], çinkonun franklinite [ZnFe2O4], kalsiyumun jips [CaSO4.2H2O], demirin maghemit [Fe2O3] ve hercinit [Al2FeO4] ve silisin kuartz [SiO2] kristal yapısında bulunduğu belirlenmiştir. ÇEA'nın içerdiği kirleticilerin çözünürlüğüne sıvı/katı oranı, temas süresi ve pH'nın etkisi incelenmiş ve TCLP (Toxicity Characteristic Leaching Procedure-Toksisite Özellikli Liç İşlemi), MEP (Multiple Extraction Procedure-Çoklu Ekstraksiyon İşlemi), SPLP (Synthetic Precipitation Leaching Procedure- Sentetik Asit Yağmurunu Modelleyen Liç İşlemi) ve Eluat testleriyle de kirlilik potansiyelleri ortaya koyulmuştur. Artan sıvı/katı oranı ile ortama geçen metal iyon konsantrasyonlarının azaldığı, artan temas süresine bağlı olarak bir miktar arttığı, pH 11 ve 12 haricinde ise pH ile fazla değişmediği tespit edilmiştir. Uygulanan TCLP, SPLP ve eluat testleriyle toksik bileşenlerden kurşun ve kadmiyum çözeltiye sırasıyla 69 ve 2.9, 3 ve 0.9, 3.82 ve 0.68 mg/L oranında geçmiştir. MEP testiyle de 21. ekstraksiyonda dahi kurşunun TCLP sınır değeri olan 5 mg/L'nin üzerinde çözeltiye geçtiği tespit edilmiştir. Çözünen kurşun ve kadmiyum değerlerine bağlı olarak; ÇEA'nın kirlilik yükünün önemli derecede olduğu, bu nedenle de evsel atıklarla birlikte depolanamayacağı veya gelişigüzel çevreye atılamayacağı belirlenmiştir. Kirletici bileşenlerin çözünmelerini önlemek amacıyla uygulanan S/S ile ÇEA'nın % 10 PÇ, % 30 UK, % 50 FK ve % 50 kireç varlığında stabilize ve solidifiye olduğu metalik bileşenlerin oldukça stabil bir hale geldiği ve S/S ile ağır metallerin çözünmeyen hidroksit bileşiklerine dönüşerek stabilize ve solidifiye olduğu belirlenmiştir.
İslam Hukukunda sübjektif gayenin akitlerin hukuki sonuçlarına etkisi
Bu çalışmada, akdi inşa eden tarafların sübjektif gayelerinin akitlerin hukuki sonuçlarına etkisi, İslam hukuku açısından ele alınmaktadır. Batı hukuk sistemlerinde hukuk-ahlak ilişkisi çerçevesinde ele alınan bu problem, çeşitli nazariyelere konu olmuştur. Oluşum ve gelişim şartları itibariyle genel teoriler geliştirme eğiliminde olmayan klasik İslam hukuku eserlerinde ise bu konunun teorik alt yapısı "niyet", "kasıt", "makâsıdu'l-mükellef" terimleri etrafında şekillenmiştir. Çağdaş İslam hukuku araştırmacıları ise pozitif hukuk çalışmalarının etkisiyle "tarafları akit yapmaya sevk eden şahsî gaye" anlamında "sebep" ve "bâis" kavramlarını kullanmayı tercih etmişlerdir. Objektif geçerlilik şartlarını taşıyan bir akdin, tarafların şer'an meşru ve muteber kabul edilmeyen maksat ve niyetleri sebebiyle hükümsüz bırakılıp bırakılamayacağı şeklindeki tartışma, klasik fıkıh eserlerinde nehyin fesada delâleti meselesi ile itibâru'l-meâl delili ve sedd-i zerâi kaidesi çerçevesinde ele alınmıştır. Ayrıca diyânî hüküm-kazâî hüküm ve uhrevî hüküm-dünyevî hüküm şeklindeki ikili hüküm anlayışı da birçok mevzuda tarafların gerçek niyetini tespit etmeye dayalı tartışmalara dayanmaktadır. Fakihler, tarafların şahsî gayelerinin akit ve diğer hukukî işlemlerin uhrevî hükmü üzerinde etkili olduğu hususunda ittifak halindedir. Fakat hangi şartlar altında bunların dünyevî hükmü üzerinde etkili olacağı hususunda aralarında ihtilaf vardır. Mâlikî ve Hanbelî mezhepleri bu hususta sübjektif kriterleri esas almışlardır. Onlara göre taraflardan birini hukuki muamelede bulunmaya sevk eden şahsi gaye, şer'î esaslara aykırı olduğu takdirde, akdi hükümsüz bırakır. Bunun için söz konusu gayeyi, karşı tarafın bilmesi veya bilme imkânının olması yeterlidir. Hanefî ve Şâfiî mezhepleri ise daha objektif kriterler belirlemişlerdir. Onlara göre tarafların şahsî gayelerinin akitler üzerinde etkili olabilmesi için ya irade beyanında şart koşma şeklinde sarahaten zikredilmiş olması ya da akdin mahallinin tabiatından anlaşılabilir nitelikte olması gereklidir. Bu hususta Zâhirîler, irade beyanını esas alan bir yaklaşıma sahiptir. Zeydî fakihlerin görüşleri ise bazı meselelerde Hanefîler, bazı meselelerde ise Şâfiîler ile benzerlik taşımaktadır. Caferî fakihler de genellikle objektif kriterleri esas almışlardır.
Tarımsal atık karışımlarından hazırlanan aktif karbonla sulu ortamlardan bazı farmasötik bileşiklerin giderimi
Farmasötik, kozmetik, gıda ve tarım sektörü başta olmak üzere birçok endüstriyel alanda kullanılmak üzere her geçen gün yeni moleküller sentezlenmektedir. Sentezlenen bu grup moleküllerden farmasötikler en yaygın kullanılan türlerdir. Tedavi, kontrol ve önleyici amaçlarla vücuda alınan farmasötiklerin bir kısmı metabolizma tarafından bağlanıp faydalı amacı için vücutta kullanılırken, diğer bir kısmı ise vücut ifrazatlarıyla atılmaktadır. Bu nedenle evsel atıksularda ve bunların verilmiş olduğu alıcı ortamlarda çok düşük konsantrasyonlarda bulunurlar. Mikro mertebelerdeki konsantrasyonları dahi son derece riskli olan bu moleküllerin, alıcı ortamlara verilmeden gerek üretildiği endüstriyel tesislerin atıksularından gerekse de evsel atıksulardan uzaklaştırılması gerekmektedir. Biyolojik arıtma yöntemleriyle sulardan giderilemeyen bu dirençli organik bileşiklerin sulardan giderilmesinde; adsorpsiyon, ileri oksidasyon prosesleri (İOP) ve membran prosesler gibi ileri arıtım teknolojilerinden faydalanılmaktadır. Bu prosesler arasında İOP'ler kontrollü tam bir mineralizasyon sağladığından ve ikincil bir atık riski oluşturmadığından en avantajlı yöntem olarak kabul edilmektedir. Ancak daha çok yüksek konsantrasyonlu atıksuların arıtımı için uygun olup oldukça pahalı yöntemlerdir. Düşük konsantrasyonlu kirleticiler için en yaygın uygulanan yöntem adsorpsiyondur. Aktif karbonlar; büyük yüzey alanları, gözenek hacimleri ve rejenerasyon kolaylıkları gibi nedenlerle endüstriyel uygulamalarda en fazla kullanılan adsorbenttir. Ancak hammadde ve üretim yöntemlerine bağlı olarak nispeten pahalıdırlar. Son zamanlarda üretim maliyetlerini düşürmek için tarımsal atıklar kullanılarak son derece avantajlı aktif karbonlar üretilmiştir. Yapılan bu tez çalışmasında; tarımsal bir artık olan badem, kayısı ve şeftali çekirdeği kabuğu karışımlarından çinko klorür (ZnCl2) kimyasal aktivasyonuyla hazırlanmış olan yeni bir aktif karbon kullanılarak, sulu ortamlardan birer antibiyotik olan amoksisilin (C16H19N3O5S) ve tetrasiklin (C22H24N2O8), birer ağrı kesici türü olan parasetamol (C8H9NO2) ve naproksen (C14H14O3) giderilmesi araştırılmıştır. Bu amaçla; her bir molekülün giderimi üzerine etkin olan aktif karbon dozu, temas süresi, sıcaklık ve başlangıç farmasötik konsantrasyonu gibi parametrelerin etkisi incelenmiştir. Elde edilen veriler birinci-ikinci derece kinetik eşitliklere, Freundlich-Langmuir adsorpsiyon izotermleri uygulanarak aktif karbonun her bir molekül için maksimum adsorpsiyon kapasitesi hesaplanmıştır. Tekli sistemde optimize edilen şartlarda dört molekülü içeren sistemde, moleküllerin yarışmalı adsorpsiyonu incelenmiş ve aktif karbonun her bir molekül için seçiciliği ortaya koyulmuştur. Ayrıca adsorpsiyon kalıntısından moleküllerin desorpsiyonu farklı konsantrasyondaki metanol çözeltilerinde incelenmiştir. Elde edilen sonuçlara göre: 500 ppb olan tekli amoksisilin, parasetamol, tetrasiklin ve naproksenin, 20°C sıcaklığında 0.66 g/L dozunda aktif karbon varlığında 60 dk'lık temas süresi sonunda % 98-99 oranında giderilebildiği belirlenmiştir. Sıcaklık artışına bağlı olarak giderim verimlerinin ihmal edilecek mertebede kaldığı tespit edilmiştir. Moleküllerin aktif karbon yüzeyine adsorpsiyonunun yalancı ikinci mertebeden kinetiğe ve Langmuir adsorpsiyon izotermine uyduğu ve aktif karbonun maksimum adsorpsiyon kapasitesinin amoksisilin, parasetamol, tetrasiklin ve naproksen için sırasıyla 100, 50, 50 ve 100 mg/g olduğu bulunmuştur. Başlangıç konsantrasyonunun artışına bağlı olarak giderim verimlerinde bir azalma olmasına rağmen söz konusu aktif karbonun incelenen dört molekülü 0.66 g/L gibi düşük bir dozla 20.000 ppb'ye kadar % 87'nin üzerinde giderdiği tespit edilmiştir. Aktif karbonun dörtlü sistemde incelenilen molekülleri; naproksen, parasetamol, amoksisilin ve tetrasiklin sırasıyla adsorpladığı belirlenmiştir. Adsorpsiyon kalıntısından adsorplanmış olan moleküllerin saf metanol varlığında kısmen desorbe olduğu tespit edilmiştir.
Mehmed Zihni Efendi'nin Ni'met-i İslâm adlı eserinin talâk bölümü ile Hukuk-ı Aile Kararnâmesinin talâk bölümünün mukayesesi
Mehmet Zihni Efendi, Osmanlı'nın son döneminde yaşamış, İslâm hukuku, Arapça, İslâm tarihi, hadis, akâid, tasavvuf gibi İslâmî ilimlerin birçoğunda eser telif etmiş olan bir Osmanlı âlimidir. Müellifin Ni'met-i İslâm adlı eseri, Türkiye'deki ilmihallerin kaynağını oluşturmaktadır. Diğer ilmihallerde olmayan evlilik ve boşanma konularını da içermesi açısından önem arz etmektedir. Eser Hanefî görüşlerini eas almaktadır. Osmanlı Hukuk-ı Aile Kararnâmesi de Ni'met-i İslâm ile aynı dönemde hazırlanmış bir kanun metnidir. Hanefî mezhebine göre yazılmasına rağmen bazen Hanefî uygulamasından ayrılarak, diğer mezheplerin görüşlerini kabul etmiş, bazı konularda kendine has tercihlerde bulunmuştur. Birçok İslâm ülkesinin de aile hukukuna etki etmiş ve bazı ülkelerde yakın zamana kadar uygulanmıştır. Bu iki eserin aile hukuku alanında önem arz eden, hassas bir mevzu olan ve günümüzde de ciddi bir problem olan talâk hususunda ortaya koymuş olduğu esasları, incelemek, karşılaştırmak ve çıkarımlarda bulunmak fayda sağlayacaktır. Anahtar Kelimeler: Mehmed Zihni Efendi, Osmanlı Hukuk-ı Aile Kararnâmesi, Ni'met-i İslâm
Tâcüddin es-Sübkî'nin usul anlayışı (Cem'u'l-cevâmi' özelinde)
Tâcuddîn es-Sübkî, h. 728/1328-771/1370 yılları arasında Memlüklerin Bahriye kolunun hâkim olduğu Mısır ve Şam bölgesinde yaşamış önemli bir ilim adamıdır. Memlükler, Eyyubilerin varlığına son vererek onların hâkimiyet alanına kurulmuş ve yaklaşık 250 yıl hüküm sürmüşlerdir. İbnü's-Sübkî'nin yaşadığı dönem aralığında devlet yönetimi on üç defa el değiştirmiştir. Bu durum siyasi istikrarsızlığa neden olsa da ilmi üretkenliğe ve gelişmelere engel olmamıştır. Nitekim bu dönemde eğitim kurumlarının sayısındaki artış ve devlet yetkililerinin ilim adamlarına verdiği değer devam etmiştir. Tâcuddîn es-Sübkî, ilmi donanıma sahip köklü bir ailede doğmuş, ilk eğitim ve öğrenimini dönemin kâdu'l-kudat'ı olan babası Takiyuddîn Ali'den almıştır. Mısır ve Şam bölgesinin önemli âlimlerinden istifade eden İbnü's-Sübkî, on sekiz yaşında icazet alarak ifta ve tedris hakkını elde etmiş, yirmi sekiz yaşına geldiğinde ise Şam'ın kâdu'l-kudatlığı görevini üstlenmiştir. Fıkıh, fıkıh usulü, hadis, tefsir, kelam, tarih, gramer, şiir ve edebiyat gibi farklı alanlarda eserler telif eden Tâcuddîn es-Sübkî, üslubu ve metoduyla sonraki dönem âlimlerini etkilemiştir. Özellikle onun fıkıh usulü ile ilgili yazdığı Cem'u'l-cevâmi' adlı eseri başta Ezher olmak üzere yüzyıllarca İslam coğrafyasının birçok medresesinde ders kitabı olarak okutulmuş üzerine şerh, ihtisar, haşiye ve ta'likler yazılmış, şiir haline dönüştürülmüş ve ezberletilmiştir. Tez çalışmamızda İbnü's-Sübkî'nin söz konusu eserinden hareketle onun fıkıh usulüne katkıları ele alınmıştır. Bu bağlamda onun cumhura muhalif, Hanefîlere ve Mutezileye muvafık, bağlı bulunduğu mezhebin imamları olan Eş'arî ve Şâfiîye muhalif görüşleri, fıkhi kavramlara yaklaşım tarzı ve Şâfiî usulüne kazandırdığı kavramlar tezde yer alan başlıca konulardandır.
Hanefiliğin Mısır'a girişi ve İmam Tahâvî
Bu çalışmada, Irak fıkıh anlayışını sistematik hale getiren Hanefi mezhebinin, Mısır'daki tanınma ve yayılma süreci ile bu süreçte özel bir yeri olan Tahâvî'nin usul anlayışı incelenmiştir. Çalışmamızda, fıkıh mezheplerinin teşekkül sürecini tamamlamaya başladığı bir dönemde, Mısırlıların neden Hicaz fıkhını benimseyerek Hanefi mezhebine karşı mesafeli durduklarına ve Tahâvî dönemine gelindiğinde ise bu duruşun neden Hanefi mezhebi lehine bir değişim yaşadığına cevap aranmıştır. Temelde fıkıh tarihiyle ilgili belirli bir dönemi inceleyen bu çalışmanın bölümleri arasında kronolojik bir sıra takip edilmiştir. Birinci bölümde; Hanefi mezhebinin Mısır'daki ilk temsilcileri ve diğer mezheplerle olan ilişkisi üzerinde durulmuştur. İkinci bölümde, ilk dönem Mısır Hanefiliğini kendisiyle sınırlandırdığımız Tahâvî'nin hayatı ve eserleri ele alınmıştır. Üçüncü bölümde, ilk dönem Mısır Hanefileri içerisinde mezhebin en güçlü temsilcisi olan Tahâvî'nin fıkıh usulüyle ilgili görüşlerine temas edilmiştir. Yapılan araştırma neticesinde, Tahâvî'nin genel olarak usulde bağlı kaldığı Hanefi mezhebini, Mısırlılara onların aşina olduğu ilim diliyle tanıttığı görülmüştür. Anahtar Kelimeler: Fıkıh, Hanefi Mezhebi, Tahâvî, Usul
Kürtlerin boşanması, üç talakla boşanma, sarhoşun boşaması, nikâhlarda velilerin baskısı ve zulmü. Molla Abdullah el-Bitwatî. Tahkik çalışması (The divorce of the Kurds, the three divorce, the devorce of the drunk, the oppression of protector in marriage contract for Mollâ Abdullah el-Beytivâtî.Study and İnquiry
This study deals with the study and investigation of the book (Divorce of the three Kurds and divorce of the three, drunk divorce and tyranny of parents in marriage) for Mulla Abdullah Al-Baitwati (d. 1961) It has been divided into three chapters, chapter I a study on the life of the author and included the definition of the author's personal and scientific life, the definition of his name, nickname and lineage, and his birth, upbringing and death, and his studying the science, and his elders and disciples, and doctrinal and contract, and his books. Then, in the second chapter, the study dealt with the speech on the book, in terms of its name, description and attribution to the author, the reasons for its authoring, the subject of the book, the sources of the author therein, the author's curriculum in the book, some drawbacks to it, and the method of achieving it. And the third chapter has been devoted to the investigation of the book to further explain, attribution of the verses to its Surah, take out of the Hadiths and author from its sources, translation of its person's life, take out of the issues of jurisprudence or that are taken by the author from the trusted doctrinal books, documenting all the author's statements from the books of the scholars, and commenting on the places that need to be further explained or clarified. The book deals with some of the issues of divorce among people, and mentions the common words among the Kurds in their rhythm of divorce, as it shows the provisions of divorce and its divisions, and identifies each of them, and mentions the rule of the analysis and the collection fo the three divorce, and the drunken divorce of the four schools (Madh'hab), and responds to violators. Then the merits of marriage and its pillars, and the state of the evildoer, and the father forced his daughter to marry, and marrying a young girl, but he did not authorize them, and he objected to some current customs and some fatwas issued in his era. Keywords: Betwati, Divorce, Returning, Marriage, The guide, Religious opinion (Fatwa), Doctrine, Guardians (Awliya)
Uluslararası hukukta ve İslam hukukunda mülteci hakları (Refugee rights in the international law and Islamic law)
This topic studies the importance of refugees and their legitimate rights in international law and Islamic law. Do refugees get their rights in accordance with international law, conventions and statements alleged by international human rights organizations and Islamic law? Alternatively, not! This research aims to clarify all the laws, teachings, and provisions provided for in international law and Islamic law and to take responsibility by both of them with regard to this important humanitarian issue. As well as not granted the legitimate rights of refugees, according to the claimed by the international conventions and declarations, because of the lack of interest by several countries and international regulations for the rights and refugee issues, and also sometimes they turn a blind eye and conspire on their rights to save their own private benefit. However, the reality of dealing with the issue of refugees today has changed with the averse of States to receive refugees by setting up many physical, administrative and legal barriers to obstructing the arrival of refugees or forcing them to return to their country of origin even if the conditions are insecure and unstable. In order to arrive at the objective of this research, I have clarified the concept of right and asylum, the reasons for asylum and the conditions of asylum as well as the rights and duties stipulated in international law and Islamic law, and protecting the rights of refugees internationally and mechanisms for the protection of refugees and clarifying the legal status of refugees in international law and Islamic law. And determine the legal status of the asylum seeker, clarify the protection of the rights of refugees in the light of international agreements, as well as principles governing the right of asylum in international law and Islamic jurisprudence, and clarify the types of asylum in international law and Islamic jurisprudence. And the end of asylum in international law and Islamic jurisprudence, as well as the similarities and differences in refugee rights between international law and Islamic jurisprudence, and the questions that end with asylum in "law and jurisprudence" in some detail. Keywords: Right, asylum, rights of refugees, international law, Islamic law, International Protection
Aktif karbon destekli heterojen katalitik sistemlerde sülfat radikalleriyle farmasötik grubu bazı organik kirleticilerin kimyasal oksidasyonu
Bu tez çalışmasında, farklı Kow değerlerine sahip farmasötik grubu bazı organik kirleticilerin persülfat ile heterojen katalitik oksidasyonları için üçlü biyokütle karışımından doğrudan kobalt ve demir tuzları ile impregnasyon-piroliz yöntemiyle aktif karbon destekli, manyetik özelliklere sahip katalizörler sentezlenmiştir. Sentezlenen katalizörler BET-yüzey alanı, toplam gözenek hacmi, por çapı, XRD, VSM, SEM-EDX, Boehm titrasyonu ve pHzpc analizleriyle karakterize edilmiştir. Sentezlenen her bir katalizör varlığında persülfat aktivasyonuyla sulu ortamlardaki; amoksisillin, asetaminofen, asetilsalisilik asit, siprofloksasin, diklofenak, eritromisin, fenoprofen, rifampisin ve tetrasiklin giderimi üzerine; katalizör tür ve miktarı, persülfat konsantrasyonu, temas süresi, pH ve yabancı iyon varlığı gibi parametrelerin etkileri incelenmiştir. Her bir molekül için optimize edilen şartlarda en etkin giderim verimlerinin elde edildiği katalizörün stabilitesi ve tekrar kullanım durumu da incelenmiştir. Ayrıca, konvensiyonel kimyasal çöktürme yöntemiyle de Fe- ve Co-esaslı katalizörler hazırlanmış ve optimize edilen şartlarda aynı deneyler yapılarak impregnasyon-piroliz yöntemiyle sentezlenen katalizörlerin karşılaştırılması yapılmıştır. İmpregnasyon-piroliz yöntemiyle sentezlenen her iki katalizörün geniş bir pH aralığında etkin olduğu, molekülleri persülfat aktivasyonuyla etkin bir şekilde mineralize ettiği ve cereyan eden reaksiyonun birinci mertebeden olduğu belirlenmiştir. Radikal söndürme deneyleriyle moleküllerin mineralizasyonunda sülfat radikalinin baskın olduğu tespit edilmiştir. İncelenen yabancı iyonlardan PO43-'ın metal iyonlarıyla çözünmeyen metal fosfatlar oluşturarak katalizör deaktivasyonuna neden olduğu, diğer iyonların ise daha düşük potansiyelli radikaller oluşturarak reaksiyon kinetiğini etkilediği belirlenmiştir. Kimyasal çöktürme yöntemiyle elde edilen katalizörlerin, her bir molekülü optimize edilen koşullarda kısmen mineralize edebildiği (%40) bulunmuştur. Bu nedenle; persülfat aktivasyonu için impregnasyon-piroliz yöntemiyle doğrudan biyokütlelerden aktif karbon destekli demir ve kobalt esaslı katalizörlerin elde edilmesi ve organik kirleticilerin gideriminde kullanılmasının avantajlı olduğu söylenebilir. Anahtar Kelimeler: Aktif karbon, Destek materyal, Katalizörler, Degradasyon, Farmasötik giderimi
Donma-çözülme olaylarının çinko ekstraksiyon atığı ve stabilize/solidifiye ürünlerinin fiziko-kimyasal özellikleri ve kirletici salınımı üzerine etkisi
Ağır metal içerikli atıklar toksisiteleri nedeniyle genellikle tehlikeli atık olarak kabul edilirler. Bu nedenle gelişigüzel deşarjları ve düzensiz depolanmaları çevre mevzuatlarınca yasaklanmıştır. Bu tür atıklar genellikle uygun yöntemlerle stabilize/solidifiye edilerek bertaraf edilmektedirler. Stabilizasyon/solidifikasyonda (S/S); atığın çözünen bileşenleri çözünmeyen bileşiğine, toksik bileşenler toksik olmayan türlerine dönüştürülmekte ve atık uygun bağlayıcılarla genellikle yekpare hale getirilerek çevreyle temas eden yüzeyi küçültülmekte veya kapatılmaktadır. Stabilize/solidifiye edilen bu ürünler yapısal sağlamlık ve salınım testlerine tabi tutulmakta ve mevzuatlara uygun hale gelenler deşarj edilmektedir. Ancak, gerek atıklar ve gerekse de stabilize/solidifiye ürünleri depolanmaları sırasında donma-çözülmeye maruz kalarak dağılmakta ve bazı fiziko-kimyasal özelliklerinde değişiklikler meydana gelebilmektedir. Bu durumda atık yapısal olarak dağılacak ve yüzey alanındaki büyümeler nedeniyle muhtemelen tehlikeli bileşenler yeniden çözünme eğilimine geçebilecektir. Donma-çözülme etkisi yapı malzemeleri üzerinde de büyük bir risk teşkil ettiği için detaylı olarak incelenmiş ve yapısal bozulmaya sebep olduğu ispatlanmış olmasına rağmen, katı atıklar ve stabilize/solidifiye ürünler üzerine ne denli etkiye sahip olduğu şu ana kadar incelenmemiştir. Bu noktadan hareketle yapılan bu tez çalışmasında; ağır metal içeriği nedeniyle tehlikeli atık sınıfına giren çinko ekstraksiyon atığının çimento, uçucu kül ve alkali fosfat ve bunların karışımıyla hazırlanan stabilize/solidifiye ürünleri üzerine donma-çözülme olaylarının etkisi incelenmiştir. Stabilizasyondaki değişimler TCLP, EC/2003 ve Eluat testleriyle, solidifikasyondaki değişimler ise basınç dayanım testleriyle incelenmiştir. Elde edilen sonuçlar; donma-çözülme olaylarının S/S ürünlerinden kirleticilerin salınımını artırdığı ve solidifikasyonu yani yapısal sağlamlığı bozduğu ve bozulmaların kullanılan S/S reaktifi türüne bağlı olarak değiştiğini ortaya koymuştur.
İslam fıkhında ve Irak kanununda ihtikâr kavramı ve ahkamı (Karşılaştırmalı araştırma)
This research deals with studying monopoly in the light of Islamic law and Iraqi law, and its nature required that it be divided into three sections: The first section deals with the concept of monopoly and its essence for Scholars of Jurisprudence, law and economics, as well as the emergence of monopoly, and the terms related to it such as savings, depression and hoarding. The second section deals with the difference of jurists regarding the terms of the forbidden monopoly, its contemporary forms and types, the reasons for its spread, and its legal, security, social and economic implications. The third section is related to the rule of monopoly in Islamic jurisprudence, by listing the opinions and evidence of senior jurists, while stating the position of Iraqi law on this issue. Finally, the research deals with the preventive and remedial measures to combat monopoly from the perspective of Islamic jurisprudence and the Iraqi law system. In conclusion, the most important findings and recommendations are mentioned. Key words: Monopoly, savings, Islamic jurisprudence, Iraqi law.
The discretion punishments and the judge's authority to estimate them in Islamic jurisprudence
This research investigated about to explain the discretion punishments and the authority of the judge in their estimation in Islamic jurisprudence, and this research divided into four sections. First section: investigate the meaning of Discretion (Ta'zir), its legitimacy, its purposes, types, and reasons for its drop. Second section: ınvestıgate the judge's authority to estimate its penalties, the criteria for assessing the sentence, and the meaning of the judge's authority. Third section: talks about the controls for assessing the discretionary punishment, considering the perpetrator, the victim and the felony, the officer of the motive for committing the crime, controlling the crime frame and the position of Islamic jurisprudence in the punishment frame, and the relation between the Sharia ruling and modern frames. The fourth section, investigated about restricting the discretion punishment, considering the provisions of the Sharia and its general purposes, restricting the judge to arbitrate by Qur'an, Sunnah and consensus, and restricting it to the purposes of general Sharia. Keywords: punishments, Discretion ,The authority of judge, Discretion controls, the fall.
Polygamy and its provisions in Islamic and Iraqi law(Comparative study)
This research deals with the study of polygamy in light of Islamic law and Iraqi law. Its nature necessitated that it be divided into three parts: the first section talks about the meaning of marriage in Sharia and Iraqi law, it also talks about the legality and rule of marriage, and it talks about the wisdom of marriage and the types of marriage before Islam. The second section talks about polygamy in previous nations, especially before Islam, as well as polygamy in the divine religions "Jews and Christians," as well as it talks about the multiplicity of prophets and polygamy in the pre-Islamic era and in Islam. The third section deals with the meaning of polygamy, its legality and ruling, with mentioning the reasons for polygamy, and it also talks about conditions and controls for polygamy. Finally, the research deals with polygamy in the Iraqi Personal Status Law and the law of some Arab countries, and it mentions in the conclusion the most important findings and recommendations. Key words: Husband, polygamy, conditions, reasons, judgment, Islamic law, Iraqi law.
سبل اختيار الجنين والتلقيح الاصطناعي ومدى مشروعيتهما في الشريعة والقانون
The subject of this study is the problem of artificial insemination and determining the gender of the child in terms of Islamic law. As is known, the desire to have a child is an inexhaustible desire. If this desire cannot be realized naturally, medical intervention comes into play. In our study, the reasons for using artificial insemination or in test-tube baby were emphasized and the solutions to this problem were investigated. In our study, the phenomenon of artificial insemination has been analyzed from the perspective of Islamic law and laws in different countries, especially Iraqi law. In our study, it was concluded that the artificial insemination or in test- tube baby were emphasized and the solutions to this problem were investigated. Method combines the sperm of the woman and the male within the framework of a certain rule, and it has been concluded the this procedure must be based sex determination in terms of religion and legal laws, and the evidence based on those who accepted and opposed it was analyzed. Keywords: Vaccine, test-tube baby, child, fetus, artificial, reproduction, sperm, specification, tubes.