Van ilinde tüketilen sığır, koyun ve tavuk etlerinden toksik ağır metal düzeylerinin belirlenmesi ve insan sağlığı riskinin değerlendirilmesi

Bu çalışmanın amacı Van ilinde tüketilen sığır, koyun ve tavuk etlerinde toksik ağır metal düzeylerinin belirlenmesi ve insan sağlığı riskinin değerlendirilmesidir. Bu amaçla Van ilindeki kasap ve marketlerden 16 adet sığır, 16 adet koyun ve 16 adet tavuk eti numunesi olmak üzere toplam 48 adet et numunesi toplanmıştır. Et numunelerinde civa, kadmiyum, kurşun, arsenik, alüminyum gibi toksik ağır metallerin tayini mikro dalga parçalama sisteminde çözünürleştirilme işleminden sonra ICP-MS ile yapılmıştır. Analiz sonucunda incelenen tüm metaller et numunelerinin tamamında (%100) tespit edilmiş; en yüksek düzeyde bulunan metalin Al, en düşük düzeyde bulunan metalin ise Cd olduğu, en yüksek metal konsantrasyonunun sığır etinde bulunduğu saptanmıştır. Et numunelerine ait metal düzeyleri Ulusal ve Uluslararası standartlar ile karşılaştırıldığında Cd hariç tüm ağır metallerin konsantrasyonlarının belirlenen maksimum izin verilen limitleri üzerinde olduğu belirlenmiştir. Risk değerlendirilmesi yapıldığında ağır metallere ait günlük alım miktarının <1 olduğu ve WHO ve JEFCA tarafından belirlenen geçici-tolere edilebilir en yüksek günlük alım ve geçici-tolere edilebilir haftalık alım düzeylerini aşmadıkları, ancak sığır eti ve koyun eti numunelerinde çocuklar için belirlenen toplam tehlike indeksinin >1 olması nedeniyle bu etlerin çocuklar tarafından tüketilmesinin bu kimyasallara aşırı maruz kalmaya neden olabileceği belirlenmiştir. Bu nedenle, Van ilinde sığır ve koyun eti tüketiminin özellikle çocuklar için önemli sağlık riskleri olabileceği kanaatine varılmıştır.