Van Karagündüz ve Altıntepe Nekropolleri boncuk buluntuları

ÖZET Urartu, Van pölü-havzası merkez olmak üzere Doğu Anadolu'da MÖ. DC. yüzyılın ortalarında kurulmuş görkemli bir uygarlıktır. Ancak bölgede birçok arkeolojik araştırma gerçekleştirilmiş olmasına rağmen, Urartu'nun kökeni konusunda bilinenler yok denecek kadar azdır. Buna karşılık Assur kral yıllıklarında, MÖ. XIII. yüzyılın ortalarından beri Doğu Anadolu'da yasayan bir takım kabilelerden söz edilmektedir. Ayrıca bölgedeki MÖ. II. bin yıla ve I. bin yılın başlarına ilişkin mezarlıklardan edinilen verilerin ışığında ekonomileri daha çok pastoralizme dayalı, göçebe bir toplumun varlığı bilinmektedir. Söz konusu dönem Erken Demir Çağ olarak adlandırılmaktadır. Bu dönemi en iyi temsil eden mezarlıklardan biri de Karagündüz Nekropolüdür. Karagündüz ve bir Urartu nekropolü olan Altıntepe'nin boncuk buluntuları ayrı ayrı sınıflandırılarak malzemeleri ve malzemeye bağlı teknikleri incelenmiştir. Yapılan inceleme ve karşılaştırmalar, Karagündüz boncuklarının, Altıntepe'nin boncuklanyla gerek malzeme, form ve gerekse yapım teknikleri açısından benzerlikleri ile materyal kültüründe devamlılığın sürdüğünü ortaya koymaktadır. Ayrıca her iki nekropolün boncuk buluntularının, Kuzey ve Batı İran ile Azerbeycan ve Ermenistan'daki çağdaşlarıyla yerel bir takım özellik ve farklılıkların dışında bir kültür birliği gösterdiği anlaşılmıştır.