Vasküler endotel büyüme faktörünün diyabetik yara iyileşmesi üzerine etkileri: Farelerde deneysel çalışma

Vasküler Endotel Büyüme Faktörünün Diyabetik yara iyileşmesi üzerine etkileri ÖZET Diyabetes mellitus tüm dünyada giderek önemi artan bir sağlık sorunu haline gelmiştir. Diyabetik hastalarda kronik, iyileşmeyen yara sıklıkla görülmektedir. Uzun süre iyileşmeyen yara ise sağlık sorunlanmn ötesinde her psikolojik hem de sosyal yükler getirmektedir. Bu açıdan diyabetik hastalarda görülen kronik yaraların tedavisine yönelik girişimler giderek önem kazanmaktadır. Bu çalışmada, fare diyabetik yara modelinde kalsiyum aljinat mikrokürecikler içinde kontrollü salınımı sağlanan vasküler endotel büyüme faktörünün yara damarlanmasına ve yara kapanmasına olan etkilerinin araştırılması amaçlanmıştır. Çalışmada, fareler dört gruba ayrılmıştır. Gruplardan 3 'ünde 200mg/kg streptozosin ile diyabet uyarılmıştır. Kan glukoz düzeyleri cerrahi öncesi kontrol edilmiştir. 300 mg/dl altında kan glukoz ölçülen fareler deneyden çıkarılmıştır. Sırt bölgesinde yara oluşturulmasım takiben, üç diyabetik gruptan DM+VEGF grubuna 1 \ıg VEGF kontrollü salınım sistemi ile verilmiştir. DM+Aljinat grubuna SF ile hazırlanan mikrokürecikler verilmiştir. Bir diyabetik gruba ve STZ verilmemiş normal gruba hiçbir ek girişimde bulunmadan sadece izlenmiştir. Gruplar histopatolojik inceleme ve fotoğrafik inceleme için ayrılmışlardır. Histopatolojik olarak H&E boyama ile akut ve kronik inflamasyon ve mikrovasküler yapıların yoğunluğu değerlendirilmiştir. VEGFiös' yönelik immünhistokimyasal teknik ile neovaskülarizasyon incelenmiştir. Yara alanı 3 günde bir ölçülmüştür. İlk yara alanı belirlenerek zamana bağlı değişimi cm2 ve yüzde alan cinsinden belirlenmiştir. Sonuçlar ANOVA ile incelenmiştir. En hızlı yara kapanması normal grupta izlenmiştir. 15. günde normal grupta tüm yaralar kapandığında, DM+VEGF grubunda orijinal yaranın % 82' si kapanırken, DM grubunda % 71 'i kapanmıştır. Aradaki fark istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur. Neovaskülarizasyon incelemesinde, DM+VEGF grubunun ortalama damar yoğunluğu 17,97 ± 2,14 hesaplanırken, sırasıyla DM+Aljinat grubunda 6,6 ± 0,83, DM grubunda 4,22 ± 1,03, normal grupta 7,21 ± 1,65 ortalamalara ulaşılmıştır. VEGF grubu ile diğer tüm gruplar arasında anlamlı fark saptanmıştır (p<0,05). Bu sonuçlar kalsiyum aljinat kontrollü salınım sisteminde taşınan VEGF'nin diyabetik yara iyileşmesi modelinde, yara kapanma zamanını kısalttığını ve diyabetik yaralarda damarlanmayı arttırdığım göstermektedir. 10