Sıralı bağımlı seferlerde araç çizelgelemesi

Bu çalışmada, biz sıralı bağımlı sefer zamanlarına sahip araç çizelgeleme problemi üzerine çalıştık. Problem, araçların sabit başlama ve bitiş zamanına sahip seferlere minimum maliyet ile atanması problemidir. Seferler arasındaki sefer süresi deterministlik olarak bilinmektedir. Taşıma yapabilecek, farklı kapasiteye, sabit ve değişken maliyetine sahip araç çeşitleri mevcuttur. Normal ve fazla kullanımlarındaki kullanım maliyeti araç tiplerine göre değişmektedir. Problem yapı bakımından başlama ve bitiş zamanları bilinen ve amaç fonksiyonu bütün işleri yapacak araç kullanım maliyetinin minimum olacağı taktiksel sabit iş çizelgeleme problemine benzemektedir. Eğer işin başlama zamanında uygun bir makine yoksa iş yapılamaz. Problem Tam Sayılı Programlama Modeli kullanılarak formüle edilmiştir. Araçların normal sürede kullanımları yaygınlık zamanı kısıtı kullanılarak belirtilmiştir. Problemin matematiksel modeli LINGO 8.0 ve GAMS 20.2 CPLEX çözücü kullanılarak modellenmiştir. Problemin kompleks yapısı yüzünden orta hacimdeki problemlerde bile optimum çözümün bulunması çok zaman almaktadır. Bu yüzden fazla kullanıma dayalı ikişer değişik çözüm tipinde üç farklı sezgisel yaklaşım geliştirilmiştir. Algoritmalar DEV C++ derleyicisi kullanılarak C programlama dilinde kodlanmıştır. Algoritmaların ortalama performanslarının bulunması için örnek denemeler yaratılmıştır. Çeşitli yöntemlerle ve GAMS programı kullanılarak problemin performansını değerlendirmede kullanılacak alt limitler bulunmaya çalışılmıştır. Problemin sefer sayısı yüzden fazla olan denemelerde bile sezgisel yöntem kullanılarak çok kısa sürede çözüldüğü gösterilmiştir. Problem için, sezgisel yöntemle bulunan çözümlerin en küçüğünün optimum çözümden ortalama % 10 büyük olduğu gösterilmiştir. Anahtar Kelimeler: Taktiksel Sabit İş Çizelgelemesi, Yaygınlık Zamanı Kısıtları, Tamsayılı Programlama, Sezgiseller