Veratrum album bitkisi sekonder metabolitlerinin ve sitotoksisitelerinin araştırılması

Liliaceae familyasından Veratrum bitkileri tıbbi açıdan önem ihtiva etmektedir. Akçöpleme ya da Ağukunduzu olarak bilinen bu bitkiler Kızılderili'ler ve sanayi öncesi topluluklar tarafından yara iyileştirmede, yılan ısırıklarında, epilepsi gibi hastalıklarda tedavi amaçlı kullanılmıştır. Veratrum türlerinden izole edilen steroidal alkaloitler, Hedgehog gelişim yolağını inhibe ederek, kanser oluşumunu post-translasyonel modifikasyonlarla durdurması nedeniyle son dönemde ilgi odağı olmuştur. Bu tez projesinde, ülkemizde tek tür ile temsil edilen Veratrum cinsi üyesi V. album bitkisi fitokimyasal açıdan çalışılmıştır. Özellikle steroidal alkaloitlerinin saflaştırılması ve yapı tayini çalışmaları sonrası kanser hücre hatlarına (MRC-5, LNCaP, U2-OS, HCC1937 ve 293HEK hücre hatları) karşı toksisitelerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Haziran 2013'te Çambaşı Yaylası-Ordu'dan toplanan Veratrum album materyali üzerinde (rizom ve soğanlar) ekstraksiyon, fraksiyonlama ve saflaştırma işlemleri gerçekleştirilmiştir. Bu çalışmalar sonucu 12 molekül elde edilerek, spektral yöntemlerle yedisinin yapı tayinleri yapılmıştır (resveratrol, oxyresveratrol, oxyresveratrol 3-O-β-D-glucopyranoside, oxyresveratrol 2'-O-β-D-glucopyranoside, 2-O-methyl-α-D-fructofuranose, 2-O-methyl-β-D-fructofuranose ve jervine). Elde edilen moleküllerden jervin ve yapısı kısmen tanımlanabilen bir alkaloitin sitotoksisiteleri WST-1 metodu ile çalışılmıştır. Test edilen iki molekülde de kayda değer bir sitotoksisite gözlenmemiştir. Bu çalışma kapsamında saflaştırılarak yapı tayini yapılan; 2-O-methyl-α-D-fructofuranose, 2-O-methyl-β-D-fructofuranose ve oxyresveratrol 2'-O-β-D-glucopyranoside, Veratrum cinsinden ilk kez rapor edilmektedir