Vergi aflarının vergi uyumuna etkisi: Edirne iline yönelik bir çalışma

Devletlerin vergilendirme yetkisi dahilinde kendi sınırları üzerinde yaşayan bireylerden aldıkları zorunlu ve karşılıksız ödemeler olarak tanımlanan vergiler, kamu gelirleri içinde en büyük paya sahiptir. Ancak vergiler, zorunlu ve karşılıksız ödemeler olma özelliğine sahip olması ve kullanılabilir gelirlerini azaltmasından dolayı bireyler üzerinde baskı unsuru haline gelerek onlar için bir yük haline dönüşmektedir. Yükümlülerin bu yükten kurtulma çabası ise vergi kayıp ve kaçaklarının artmasına yol açmaktadır. Bu noktada devletin gelirinin azalmasından, bireyin adalet duygusunun zedelenmesine kadar pek çok olumsuz etkisi olan vergi uyumsuzluğu kavramı ortaya çıkmaktadır. Vergi uyumsuzluğu ile mücadele etmek ve vergi uyumunu artırabilmek için devletler zaman zaman vergi affından yararlanmaya çalışmışlardır.Vergi aflarının devlete düşük maliyetle acil gelir sağlayabilmesinin ötesinde vergi uyumuna ilişkin olarak daha fazla mükellefin kayıt altına alınması ve daha sıkı uygulamaları içeren yeni bir vergi rejimine geçilmesini kolaylaştırması gibi yararlarının olduğunun düşünülmesi vergi aflarını sık sık başvurulan bir yöntem haline getirmiştir. Ancak amaçlarından biri vergi uyumunu yükseltmek olan vergi aflarının aslında vergi uyumunu düşürdüğü ve dürüst mükellefleri cezalandırdığı, devletin kısa dönemde gelir elde etmesini sağlamakla beraber uzun dönemde vergi uyumsuzluğundan kaynaklanan gelir kaybına da yol açacağı düşünülmektedir. Vergi aflarının; uygulamadan önce ve sonra gerekli önlemlerin alınmaması veya alınsa bile bunların başarılı olmaması ve mükellefe sık sık vergi affı uygulamasına başvurulabileceği şeklinde izlenim verilmesi durumunda devlete olan güven duygularını ve vergi adaletine olan inançlarını zedelediği görülmüştür. Bu durum ise vergi aflarının vergi uyumunu olumsuz etkilediği sonucunu ortaya çıkarmıştır. Edirne ilinde yapılan anket çalışmasında da mükelleflerin çoğunluğunun vergi affına karşı olduğu ortaya çıkmıştır.