Vergi dairesi çalışanları açısından vergi afları: Sakarya örneği

Kamu gelirleri arasında önemli bir yere sahip olan vergilerin, zamanında tahsil edilmemesi, vergilerin belirlenen veya hedeflenen tutarda edilememesi gibi vergi sistemindeki aksaklıkların önüne geçilmesi veya vergi sisteminde reform öncesinin etkilerini ortadan kaldırmak amacıyla vergi affı uygulaması tercih edilmektedir. Vergi affı, devlet tarafından ekonomik ve sosyal yapıya dayanarak belirlenmiş vergi kanunlarına aykırı biçimde hareket eden gerçek ve tüzel kişilere devlet tarafından uygulanacak yaptırımların hafifletilmesi veya tamamen ortadan kaldırılmasıdır. Vergi affı uygulaması ekonomik, politik, mali, toplumsal, idari, teknik ve psikolojik nedenlerle uygulanmaktadır. Türkiye'de de vergi affı uygulamasına çok farklı nedenlerle ve farklı zamanlarda birçok kere vergi affı uygulamasına başvurulmuştur. Vergi affı uygulamalarının ekonomi, siyaset, toplum ve mükellefler üzerinde etkileri bulunmaktadır. Vergi aflarının vergi dairesi çalışanları açısından değerlendirildiği bu çalışmada, vergi dairesi çalışanlarının vergi affı uygulamalarının ekonomik etkileri, mükellefler üzerindeki etkileri ve personel üzerindeki etkileri hakkındaki düşünceleri değerlendirilmiştir. Ayrıca vergi sisteminin bizzat içinde bulunan kişilerin vergi affı uygulaması hakkındaki düşünceleri değerlendirilmiştir. Bu kapsamda vergi affı uygulamalarının Sakarya ilindeki vergi dairesi çalışanları açısından görüşleri alınarak çalışma gerçekleştirilmiştir. Vergi affı uygulamasının vergi dairesi çalışanları açısından değerlendirilmesi amacıyla gerçekleştirilen anket çalışması Sakarya Vergi Dairesi Başkanlığı'na bağlı vergi dairesi çalışanları ile sınırlandırılmıştır. Çalışmaya 275 vergi dairesi çalışanı katılarak anket yöntemiyle veriler toplanmıştır. Elde edilen veriler SPSS 22 paket programı aracılığıyla analiz edilmiş ve yorumlanmıştır. Türkiye'de Cumhuriyetin ilanından günümüze kadar birçok vergi affı uygulamasına başvurulmuştur. Ancak çıkartılan vergi afları konusunda vergi dairesi çalışanları yerinde bir uygulama olmadığını düşündükleri tespit edilmiştir. Bu düşüncenin altında vergi affı uygulamasının ekonomiyi canlandırmayacağı düşüncesi, mükelleflerin vergi adaletsizliği algısının artacağı ve dolayısıyla ödeme alışkanlığını azaltacağını, yeni af beklentisine girerek ödeme isteği azalacağı düşünceleri yatmaktadır. Ayrıca vergi dairesi çalışanları vergi affı uygulamasında iş yükünün hafifletilmesinin yanı sıra uygulamada etkinliğin ve verimliliğin sağlanması açısından uygulamadan yararlanacak mükelleflerin kamu spotları aracılığıyla bilgilendirilmesi gerektiği düşüncesine sahip oldukları sonucuna ulaşılmıştır. Mükelleflerin bilgilendirilmesinin yanı sıra vergi affı uygulamasına ilişkin mevzuat ve yapılandırma programının kullanımı konusunda çalışanların da eğitilmesi gerektiği konusu önem arz etmektedir.