Vergi incelemelerinde transfer fiyatlandırması yönünden yapılan eleştirilerin araştırılması

Son zamanlarda küresel işletmelerin ve ekonominin yayılmasıyla birlikte, transfer fiyatlandırması uygulamasının vergilendirmedeki önemi artmıştır. Transfer fiyatlandırması, çok uluslu işletmeler tarafından vergiden kaçınma aracı olarak kullanılarak devlet hazinelerinin vergi gelirlerinde kayba neden olmaktadır. Uluslararası düzeyde, transfer fiyatlandırması alanı en çok önlem alınmak istenen ve çalışma yapılan vergi konusundan biri olmuştur. Ülkemizde de, transfer fiyatlandırması vergi mevzuatı ile vergi incelemesi yönünden kapsamlı bir uygulama alanına sahiptir. Transfer fiyatlandırması konusu daha önce literatürde mevzuatı ve uygulanması açısından irdelenmiş olup vergi incelemelerinde nasıl eleştiri konusu yapıldığı araştırılmamıştır. Çalışmada ise, transfer fiyatlandırmasının vergi idaresi tarafından nasıl yorumlandığı, muhasebe sisteminin nasıl kullanıldığı, denetim yapılanmasının nasıl kurgulandığı, mükelleflere risk analizinin nasıl uygulandığı gibi sorular araştırılmıştır. Bu araştırmalar, gerçek vergi incelemesi vakaları irdelenerek gerçekleştirilmiştir. Vergi inceleme raporlarından vergi mahremiyeti ve gizlilik kurallarına riayet ederek sadece transfer fiyatlandırması hakkındaki tespit ve değerlendirmelere tezde yer verilmiştir. Böylece, transfer fiyatlandırması ilk kez gerçek denetim vakaları üzerinden muhasebe, denetim, idari yapılanma ve hukuki değerlendirme açılarından araştırılmış olmaktadır. Araştırma sonucunda tespit edilen konulara öneriler getirilmiştir. Transfer fiyatlandırması incelemelerinin teknik boyutuna göre sınıflandırılarak yapılması gerekmektedir.