Vergileme ve yoksulluk ilişkisi: Türkiye'nin düzey-1 bölgeleri bazında ampirik analizi

Yoksulluk tarihsel süreçte var olan ve çözülmesi gereken önemli bir sorundur. Bu sorunla mücadelede hükümetlere önemli görevler düşmektedir. Hükümetlerin yoksulluğa yönelik politikalarında belirleyici rol oynayabilecek mali araçların başında vergiler gelmektedir. Vergilerin yoksulluk üzerindeki etkisinin yönü, ülkede uygulanan vergi politikalarına bağlı olarak değişkenlik gösterebilmektedir. Bu kapsamda çalışmanın amacı, Türkiye'nin düzey-1 bölgeleri bazında vergi yükü ve yoksulluk ilişkisini panel veri analizi yöntemi ile iki model (Model 1: 2006-2020/ Model 2: 2010-2020) üzerinden incelemektir. Çalışmada, tanısal testler sonucunda yöntem olarak Beck-Katz (1995) tahmincisi uygulanmaktadır. Analizde yer alan vergi yükü kavramı en temel tanımıyla vergi gelirlerinin GSYH içerisindeki payını ifade etmektedir. Yoksulluk kavramı ise göreli yoksulluk tanımından yola çıkarak, bir ülkenin ortalama gelirin %60'ının altında gelir elde eden kesimi ifade etmektedir. Analiz sonucunda elde edilen bulgular, vergi yükünde meydana gelen bir artışın yoksulluğu azalttığını ortaya koymaktadır. Bulgularda, katsayı sınırlı düzeyde olsa da vergi yükü ile yoksulluk arasındaki negatif ilişkiye dair kanıtlar sunulmaktadır. Bu sonuçlar Türkiye'de uygulanan vergi politikalarının yoksul kesimi olumlu yönde daha fazla etkileyecek şekilde revize edilmesi gerektiğini göstermektedir.