Vergilendirme yoluyla mülkiyet hakkının ihlaline dair bireysel başvurulara uygulanan ölçülülük denetiminin Anayasa Mahkemesi kararları ışığında analizi

Ölçülülük ilkesi temel hak ve hürriyetlere yapılan müdahalelere ilişkin evrensel bir sınır olup hem Anayasa Mahkememiz hem de Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi tarafından kararlarında yoğun olarak kullanılmaktadır. Anayasa Mahkememiz 2012 yılından beri gündeminde olan bireysel başvuru yolu vesilesiyle, vergilendirme yoluyla mülkiyet hakkına müdahalede bulunulduğunu iddia eden birçok başvurucunun dosyasını incelemiş, yaşanan ihlalleri bizzat ilgilisinden öğrenerek kararlarını vermiştir. Bireysel başvuru ihlale uğrayan tarafın sorunu bizzat aktardığı bir yöntem olması nedeniyle iptal ve itiraz davalarından çok daha sağlıklı bir bilgi aktarımı olduğu kuşkusuzdur. Anayasa Mahkemesinin müdahalenin ölçülülüğünü denetlediği düşünüldüğünde ihlale dair yaşananların doğrudan ihlali yaşadığını iddia eden tarafça aktarılmasının ne denli değerli bir yöntem olduğu anlaşılmaktadır. Devletin bir hakkı ve aynı zamanda görevi olan vergilendirme yetkisinin kullanımı esnasında mülkiyet hakkına dokunması ve onu zedeleyecek uygulamaların gündeme gelmesi olasıdır. Vergilendirmenin kamuya sağladığı yarar nedeniyle yasaların ve özellikle idarenin takdir yetkisini kullandığı durumların kişi hak ve hürriyetleri ile dengelenmesi çok önemlidir. Anayasa Mahkememizin konuya yaklaşımının birçok noktada Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi uygulamaları ile uyumlu olduğu görülmekte olup çalışmada analizi yapılan belli başlıklar altındaki yaklaşımlarının kamu yararı ile bireyin mülkiyet hakkını dengeleyecek şekilde ele alınması halinde çok daha sağlıklı bir vergisel düzende ilerlenebileceği düşünülmektedir. Anahtar Kelimeler: Ölçülülük, Bireysel Başvuru, Kanunilik