Veri Zarflama Analizi ile firma değerleme yaklaşımı - Borsa İstanbul örneği

Sayısı giderek artan halka arzlar ve ikincil piyasalarda yapılan işlemler, liberal ekonomi politikalarının bir sonucu olarak artan özelleştirme uygulamaları ve yine artan şirket birleşmeleri/devir uygulamaları firma değerlemesi konusunu gittikçe önemli hale getirmektedir. Artan önemine binaen firma değerlemesi yöntemlerinde de artış yaşanmıştır. Bu çalışma kapsamında ele alınan veri zarflama analizi (VZA) ile firma değerlemesi yöntemi de bir firmanın gerçek değerinin ne olması gerektiğini bulmak için kullanılabilecek bir araçtır. Literatürde, temel kullanım alanı olan etkinlik karşılaştırmalarında yaygın bir şekilde kullanıldığı anlaşılan VZA'nın, firma değerlemesinde kullanımına ilişkin oldukça sınırlı sayıda çalışmanın bulunduğu görülmektedir. Bu çalışmanın yapılmasındaki temel güdü, bu kısıtlı çalışma alanını yeni ampirik örneklerle daha da genişletmek ve daha öncesinde Türkiye'de hiç yapılmamış ve dolayısıyla da geçerliliği test edilmemiş olan "farklı sektörlerde" faaliyet gösteren firmaların veri zarflama analizi sonuçları kullanılarak bulunan değer aralıklarının ve maksimum değerlerinin, firmaların bilinen piyasa değerlerini kapsayıp kapsamadıklarını test etmek ve bu suretle firma değerleme faaliyetleri ile uğraşan uzmanların kullanabileceği değerleme yöntemlerinin geliştirilmesine katkı sağlamaktır. Bu kapsamda, bu çalışmada, değerleme, VZA ve VZA ile firma değerlemesi teorisine ilişkin aktarılan bilgilerin ardından çalışmanın uygulama aşamasında bankacılık, gıda-içecek, çimento ve gayrimenkul yatırım ortaklığı sektörlerinde faaliyet gösteren ve hisseleri Borsa İstanbul'da işlem görmekte olan firmaların VZA sonucunda tahmin edilen değerleri bu firmaların piyasa değerleri ile karşılaştırılmış ve oldukça tatmin edici sonuçlar elde edilmiştir. Analize dahil edilecek firma sayısının arttırılması ve böylelikle emsal firma bulma olasılığının artması neticesinde daha hassas firma değer aralıkları bulabileceği anlaşılan bu yöntemin, diğer değerleme yöntemlerinden elde edilen sonuçların test edilebilmesi için oldukça faydalı olduğu düşünülmektedir.