Veri Zarflama Analizi ile Sağlık Bakanlığı hastaneleri performansının değerlendirilmesi

Sağlık hizmetleri sunumunun aksamadan devam etmesi için sağlık sektörüne ayrılan kaynakların verimli ve etkili kullanılacak şekilde tahsis edilmesini sağlamak, sunulan hizmetin kalitesini arttırmak, sistemi mikro ve makro düzeyde ele alarak karar verecek olanlara referans oluşturabilmek için performans ölçümü önem arz etmektedir. Bu kapsamda T.C. Sağlık Bakanlığı'na bağlı A-I, A-I Dal, A-II, A-II Dal, B, C, D ve E grubu hastanelerin 2015-2016-2017 yılları içindeki göreli etkinlik düzeylerinin Veri Zarflama Analizi (VZA) yöntemi ile ölçülmesi, etkin ve etkin olmayan hastanelerin tespit edilerek etkin olmayan hastanelerin etkin hale gelmesi için girdi ve çıktı miktarlarında ne gibi iyileştirmeler yapılması gerektiğini belirlemek bu çalışmanın temel amacını oluşturmaktadır. Çalışmada ayrıca hastanelerin iller bazında etkinlikleri ölçülerek karar alıcılara öneriler sunulmuştur. Bu amaçla hastanelerin 2015 – 2017 (3 yıllık) verileri ile Veri Zarflama Analizi Yöntemi kullanılarak ölçeğe göre sabit getiri varsayımına dayanan CCR modeli ile "toplam teknik etkinlik" ve ölçeğe göre değişken getiri varsayımına dayanan BCC modeli ile "saf teknik etkinlik" ölçülmüştür. Bu iki analiz sonucu elde edilen etkinlik değerlerinden yola çıkarak hastanelerin ölçek etkinlik skorları hesaplanmıştır. Rollerine göre hastanelerin etkinlikleri incelendiğinde aralarında farklılaşma görülmektedir. A-I grubu olan eğitim ve araştırma hastanelerinde etkin düzeyde hizmet veren hastane sayısının genel olarak diğer grup hastanelerden daha fazla olduğu ve D rolüne mensup hastanelerin etkinlik düzeylerinin düşük olduğu saptanmıştır. Yine yıllar içinde il düzeyinde yaşanan etkinlik değişimi incelendiğinde; genel olarak illerin etkinlik yüzdelerinin yıllar içerisinde artış eğiliminde olduğu gözlemlenmiştir.