Video destekli erken mobilizasyon eğitiminin abdominal cerrahi sonrası hastaların mobilizasyon durumuna ve mobilizasyon ile ilişkili ölçütlere etkisi

Araştırma, animasyon videosu kullanılarak yapılan erken mobilizasyon eğitiminin, ameliyat sonrası dönemde hastaların mobilizasyon durumuna (ayağa kalkma sayısı, adım sayısı ve ilk ayağa kalkma zamanı) ve mobilizasyon ile ilişkili bazı ölçütlere (akciğer kapasiteleri, hastanede kalış süresi, ilk oral beslenme zamanı, ilk gaz çıkarma zamanı, ağrı, bulantı, kusma, baş dönmesi, yorgunluk) etkisini saptamak amacıyla yarı deneysel olarak yapıldı. Çalışma, Bursa Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Genel Cerrahi kliniklerinde tedavi gören 62 hasta ile gerçekleştirildi. Deney grubu hastalarına ameliyat öncesi dönemde animasyon videosu ile erken mobilizasyon eğitimi verilirken; kontrol grubu hastalarına klinikteki rutin bakım uygulandı. Veriler; "Tanıtıcı Özellikler Soru Formu", "İtaki Düşme Riski Ölçeği", "Katz Günlük Yaşam Aktiviteleri Ölçeği", "Günlük İzlem Formu", "Akıllı Bileklik Takip Formu", "Akciğer Kapasiteleri Değerlendirme Formu", "Animasyon Videosu Hasta Değerlendirme Formu", spirometre ve akıllı bileklik ile toplandı. Deney grubu hastalarının ameliyat günü ve ameliyat sonrası 1. gün kontrol grubu hastalarına göre ayağa kalkma ve adım sayılarının daha fazla, yürüme mesafelerinin ve etkin sürelerinin daha uzun olduğu bulundu (p<0.05). Yine aynı grubun ilk ayağa kalkma ve ilk gaz çıkarma zamanının daha kısa olduğu belirlendi (p<0.05). Deney ve kontrol grubu hastaları arasında nabız ve sistolik kan basıncı ortanca değerleri yönünden fark bulunmazken (p>0.05) ameliyat sonrası 1. gün diyastolik kan basıncı ölçüm ortanca değerleri yönünden anlamlı fark olduğu bulundu (p=0.032). İki gruptaki hastaların ameliyat öncesi ve ameliyat sonrası 2. gün solunum fonksiyon değerleri arasındaki farkın anlamlı olmadığı saptandı (p>0.05). Kontrol grubu hastalarının her iki izlemde de ayağa kalktığında deney grubundan daha fazla şikâyeti oldu (p<0.05). Gruplar arasında ameliyat günü ve ameliyat sonrası 1. gün ağrı, bulantı, baş dönmesi, yorgunluk şiddeti ve kusma sayısı değerleri yönünden anlamlı fark olmadığı belirlendi (p>0.05). Deney grubu hastalarının büyük çoğunluğunun animasyon videosunun diğer hastalara da izletilmesini önerdiği belirlendi. Araştırma kapsamında literatüre yeni bir eğitim aracı kazandırıldı.