Vitamin B12'nin sisplatin uygulanmış sıçanların böbrek dokusunda galectin-3, pentraxin-3 ve asprosin düzeylerine etkileri

Giriş ve Amaç: Sisplatin (CP) çok çeşitli kanserlerin tedavisinde etkin olarak kullanılan ve ciddi yan etkilere sahip olan bir antikanser, antimikrobiyal ve antiinflamatuvar ajandır. Yan etkileri içinde en sık rastlanan ve kullanımını sınırlandıran ise nefrotoksisitedir. İlaca bağlı nefrotoksisitelerde koruyucu ajan olarak çeşitli maddeler kullanılmıştır; bunlardan bir tanesi de vitamin B12'dir. Pentraksin-3 (PTX3) CRP'nin de içinde bulunduğu pentraksin ailesinin bir üyesi olup kompleman sistemiyle etkileşim halinde bulunan inflamasyon ile ilişkili bir glikoproteindir ve hem Kronik Böbrek Hastalığı (KBH) hem Akut Böbrek Hastalığı (ABH)'da düzeylerinin arttığı bilinmektedir. Galektin-3 (Gal-3) immünite ile ilişkili karbonhidrat bağlayan lektindir ve böbrek hasarında ekspresyonu artmaktadır. Asprosin esas olarak beyaz adipöz dokudan salgılanan ancak farklı doku ve hücrelerden de salgılanabilen bir hormondur. Asprosinin açlıkta iştah arttırıcı etki gösterdiği, karaciğer (KC)'de glukoneogenezi uyardığı ortaya konmuştur. Yapılan çalışmalar diyabetik böbrek hastalarında asprosin düzeyinin arttığını göstermiştir. Çalışmamızın amacı sisplatin ile indüklenmiş böbrek hasarında B12 vitaminin koruyuculuğunun ve böbrek dokusunda immunohistokimyasal olarak PTX3, Asprosin ve Gal-3 ekspresyonları üzerine etkisini araştırmaktır. Gereç ve Yöntem: Deneyde 28 adet 8-10 haftalık erişkin Wistar albino cinsi erkek sıçanlar 4 gruba ayrıldı. 1.gruba hiçbir uygulama yapılmadı (grup I, Kontrol). 2.gruba 5mg/kg tek doz intraperitoneal (i.p) yolla sisplatin deney başlangıcında uygulandı (grup II, Sisplatin). 3.gruba 5mg/kg tek doz sisplatin deney başlangıcında tek doz uygulandı ve ardından 4 mg/kg vitamin-B12 ise 14 gün boyunca i.p yolla uygulandı (grup III, Sisplatin+Vitamin B12). 4.gruba4 mg/kg vitamin-B12, 14 gün boyunca i.p yol ile uygulandı (grup IV, Vitamin B12). Tüm gruplardaki sıçanlardan böbrek doku örnekleri alındı ve serum fizyolojik ile yıkandıktan sonra %10'luk formaldehit içine konularak histolojik ve immunohistokimyasal çalışmalar için uygun koşullarda saklandı. 10'luk formol çözeltisinin içerisinde bir haftalık post-fiksasyon işleminden sonra ışık mikroskobik analizleri gerçekleştirmek için rutin doku takip işlemleri yapıldı. Otomatik doku takip cihazı ile rutin histolojik takibi yapılarak hazırlanan parafin bloklardan uygun kalınlıkta kesitler alındı. Sonrasında kesitler Hematoksilen-Eozin boyama metodu ile boyanıp ışık mikroskopta değerlendirildi. Bulgular: Kesitlerin ışık mikroskobu altında incelenmesi sonucu; Kontrol ve Vitamin B12 gruplarında böbrek dokusu normal histolojik yapısında gözlendi. Kontrol grubuyla kıyaslandığında Sisplatin grubunda glomerüllerde belirgin atrofi ve bowman boşluğunda azalma, proksimal ve distal tübül epitelinde dejenerasyon ve yer yer hiyalin kistleri görüldü. Sisplatin grubu ile karşılaştırıldığında ise Sisplatin+Vitamin B12 grubunda böbrek dokusundaki hasarda histopatolojik olarak belirgin bir azalma olmasına rağmen sisplatinin neden olduğu hasar tam olarak giderilememiştir. Asprosinin immünreaktivitesi Kontrol ve Vitamin B12 gruplarında benzerdi (p=0,446). Kontrol ile karşılaştırıldığında Sisplatin grubunda asprosinin immünreaktivitesi istatistiksel olarak anlamlı bir şekilde artmıştı (p<0,001). Sisplatin grubu ile kıyaslandığında ise Sisplatin+Vitamin B12 grubunda asprosin immünreaktivitesi istatistiksel olarak anlamlı bir şekilde azalmış görüldü (p<0,001). PTX3 immünreaktivitesi Kontrol ve Vitamin B12 gruplarında benzerdi (p=0,816). Kontrol ile karşılaştırıldığında Sisplatin grubunda PTX3 immünreaktivitesi istatistiksel olarak anlamlı bir şekilde artmıştı (p<0,001). Sisplatin grubu ile kıyaslandığında ise Sisplatin+Vitamin B12 grubunda PTX3 immünreaktivitesi istatistiksel olarak anlamlı bir şekilde azalmış görüldü (p<0,001). Gal-3 immünreaktivitesi Kontrol ve Vitamin B12 gruplarında benzerdi (p=0,861). Kontrol ile karşılaştırıldığında Sisplatin grubunda Gal-3 immünreaktivitesi istatistiksel olarak anlamlı bir şekilde artmıştı (p<0,001). Sisplatin grubu ile kıyaslandığında ise Sisplatin+Vitamin B12 grubunda Gal-3 immün reaktivitesi istatistiksel olarak anlamlı bir şekilde azalmış görüldü (p<0,001). Tüm gruplardaki sıçanlardan anestezi altında intrakardiyak olarak kan alındıktan sonra anestezi altında sakrifiye edildi. Kan örnekleri 4000 rpm'de 8 dakika santrifüj edilerek serumları alındı. Serum örnekleri analiz tarihine kadar -80°C'de saklandı. Tüm gruplara ait serum total oksidan seviyesi (TOS) düzeylerinin değerlendirilmesi için yapılan biyokimyasal çalışmada; TOS düzeyleri, Kontrol ve Vitamin B12 gruplarında benzerdi (p=0,209). Kontrol grubu ile kıyaslandığında Sisplatin grubunda, TOS düzeyi istatistiksel olarak anlamlı şekilde artmıştı (p<0,001). Sisplatin grubu ile kıyaslandığında, Sisplatin+Vitamin B12 grubunda TOS düzeyleri istatistiksel olarak anlamlı şekilde azalmıştı (p<0,001). Tüm gruplara ait serum total antioksidan seviyesi (TAS) düzeylerinin değerlendirilmesi için yapılan biyokimyasal çalışmada; TAS düzeyleri, Kontrol ve Vitamin B12 gruplarında benzerdi (p=0,649). Kontrol grubu ile kıyaslandığında Sisplatin grubunda, TAS düzeyi istatistiksel olarak anlamlı şekilde azalmıştı(p<0,001). Sisplatin grubu ile kıyaslandığında Sisplatin+Vitamin B12 grubunda TAS düzeyleri istatistiksel olarak anlamlı şekilde artmıştı (p<0,001). Sonuç: Vitamin B12 sisplatine bağlı nefrotoksisitede artan PTX3, Gal-3 ve asprosin immünreaktivitelerinde ve böbrek hasarını gösteren bulgularda azalmaya sebep olmuştur. Vitamin B12 sisplatin ile indüklenen böbrek hasarında büyük oranda koruyucu etkiye sahiptir. Anahtar kelimeler: Sisplatin, böbrek hasarı, vitamin B12, PTX3, Asprosin,Gal-3