Clematis viticella l. bitkisinin fitokimyasal profili ve antioksidan aktivite potansiyeli üzerine in vitro biyoyararlanım çalışmaları

Oksidatif stres, canlı organizmalar için önemli bir sorundur ve hücresel hasara neden olabilen reaktif oksijen türlerinin oluşmasına yol açabilir. Bu durumun inflamasyon, romatoid artrit, diyabet, kanser ve kardiyovasküler hastalıklar gibi çeşitli dejeneratif hastalıkların oluşumunda da önemli bir rol oynadığı bilinmektedir. İnsan vücudunda enzimatik ve non-enzimatik antioksidan mekanizmalar bulunmasına rağmen, antioksidan bakımından zengin gıdaların tüketimi ile desteklenmelidir. Biyotransformasyon işlemleri genellikle antioksidan bileşiklerin biyolojik aktivitelerini etkilediği için biyoyararlanım, aktivite potansiyelini belirlenmesinde ilk adımdır. Çünkü önceki çalışmalar, fitokimyasalların in vitro antioksidan kapasitesinin gerçek sağlık yararlarını yansıtmadığını göstermiştir. Clematis türleri (Ranunculaceae), Türkiye'de özellikle romatizmal hastalıkların tedavisi dahil olmak üzere birçok hastalığın semptomlarını iyileştirmek için kullanılmaktadır, ancak bu türler üzerine yapılan çok az çalışma bulunmaktadır. Bu bilgiler ışığında, bu çalışmada C. viticella'nın %80 metanol ile hazırlanan ekstre ve gastrointestinal sindirim ürünlerinin toplam fitokimyasal profili ve antioksidan aktivite potansiyeli insan sindirim sisteminin in vitro simülasyon modeline tabi tutularak değerlendirilmiştir. İnsan sindirim simülasyon sürecinden sonra hem toplam fitokimyasal hem de antioksidan aktivitenin azaldığı gözlemlenmiştir. Ayrıca bu çalışma, Clematis viticella'nın topraküstü kısımlarında bulunan fenol, fenolik asit, flavonoid ve saponin içeriğinin potansiyel oral biyoyararlanımı ve biyoerişilebilirliğini göstermiştir. Sonuç olarak, bu sonuçlar, in vitro simüle edilmiş insan sindiriminde, bitki matriksindeki bileşiklerin karmaşık etkileşimlerinden kaynaklandığını göstermektedir.