Wallace'ın hayaletleri ve Capote'nin sesleri: Edebiyat çevirisinde biçem odaklı okuma sürecine disiplinlerarası bir yaklaşım

'Bağlam odaklı' Biçembilim ve Edebi Biçembilim disiplinlerinde kullanılan kuram ve yöntemleri Çeviribilim çerçevesinde yeniden kurgulayan araştırmacılardan Jean Boase-Beier ve Kirsten Malmkjær'in, 'biçembilim odaklı edebiyat çevirisi' ve 'çeviride uygulamalı biçembilim' yaklaşımlarını temel alan bu tez, edebiyat çevirisi kapsamındaki okuma sürecine yönelik, 'biçem odaklı' bir yaklaşımın etkilerini araştırmaktadır. Tezde yer verilen uygulamalı çalışma, Boase-Beier ve Malmkjær'in sağladığı kuramsal ve yöntemsel çerçevelerden hareket etmekte ve yazarın dilsel tercihlerini, bu tercihlerin işaret ettiği bilinç ve akli hâl bağlamında değerlendiren 'şuur biçem' [mind style] kavramına odaklanmaktadır. İki kısımdan oluşan çalışmanın ilk bölümünde, Amerikalı yazar ve eleştirmen David Foster Wallace'ın "Incarnations of Burned Children" hikayesine, 'Türkçeye çeviri amaçlı' bir biçem analizi uygulanmakta ve biçem odaklı yaklaşımın çeviri sürecinin okuma aşaması üzerindeki potansiyel etkileri araştırılmaktadır. Analiz sonucunda, Wallace'ın bir 'hayalet anlatıcı' kullandığı ve 'benmerkezcilik' temasına yer verdiği savunulmaktadır. İkinci kısımdaysa aynı yaklaşımın çeviri edebiyat eserlerinin okunma süreci üzerindeki etkileri tartışılmaktadır. Bu tartışma çerçevesinde, çevirmen Ülker İnce'nin, Truman Capote'nin Other Voices, Other Rooms romanının Türkçeye çevirisi olan, Başka Sesler, Başka Odalar adlı eserinde, Capote'nin 'şuur biçemini' yeniden kurgularken izlediği biçemsel stratejiler analiz edilmektedir. Analizde, İnce'nin çevirisinde Capote'nin deneysel dil kullanımına odaklanıldığı ve komünite ve toplumsal cinsiyet bağlamlarının, biçemsel yapıya dahil edilmediği öne sürülmüştür. Edebiyattaki biçem kavramına yönelik bağlam ve okur merkezli bir yaklaşımın öne çıkarıldığı bu tez, bu yaklaşımın çevirmenin strateji üretme gücüne katkıda bulunacağını ve çevirmene, çeviri kararlarını savunmaya yönelik kuramsal ve yöntemsel bir altyapı sağladığını savunmaktadır.