The Walters' Art Museum's Kitâb-ı Bahriye: Istanbul and Cairo

Bu tezde, Walters Sanat Müzesi'nde bulunan Kitâb-ı Bahriye (W.658) el yazmasına odaklandığım bir çalışma sunuyorum. Sultan I. Mahmud (1730–1754) döneminde hazırlanan bu eser, Osmanlı deniz amirali Piri Reis'in denizcilik haritaları ve metinlerinden oluşan ve 1526 tarihli Kitâb-ı Bahriye nüshasına dayanan bir atlas. Tezimde bu el yazmasının süslemeleri ile topografik unsurlarının 18. yüzyıl Osmanlı mimari üslupları, matbuat kültürü ve çağdaş Osmanlı resim sanatıyla benzerlikler taşıdığını öne sürüyorum. Metin ve görseldeki geçmiş ile şimdi, 16. ve 18. yüzyıl etkileri ile resim ve matbuatın iç içe geçmesini sağlayarak 18. yüzyıl seyircisi için özgün ve çok katmanlı bir deneyim yaratmıştır. Bu tek yazmaya dayalı çalışmamın temelinde Walters Müzesi'ne ait Kitâb-ı Bahriye'de yer alan İstanbul ve Kahire deniz haritalarına hem sanat tarihi hem de kent tarihi perspektifinden bakan çift yönlü bir analiz sunuyorum. Bu şehir manzaraları, metinle ilişkileri, perspektifleri, estetik yaklaşımları ve üslupları bakımından son derece farklıdır ve özenle resmedilmişlerdir. Çalışmam aynı zamanda mimari himaye ve imparatorluk nezdindeki kent kullanımı gibi kentsel mekân pratiklerinin, Walters İstanbul ve Walters Kahire manzaralarının özgün betimlemelerini nasıl etkilediğini de ortaya koymaktadır. Bu bağlamda ortaya çıkan eserler yalnızca iki 18. yüzyıl kent manzarası değil, aynı zamanda iki yüzyıllık kentsel gelişimin özgün ve yaratıcı biçimde uygulandığı iki resimli şehir görünüşleri sunar. Bu tez Walters'a ait Kitâb-ı Bahriye'nin (metin ve resim olarak) ilk kapsamlı sanat tarihi çalışması olmasının yanı sıra, herhangi bir Kitâb-ı Bahriye el yazmasının da kendi dönemsel, toplumsal ve sanat tarihsel bağlamı içinde incelendiği ilk araştırmadır.