"Watson'ın insan bakım modeline" göre yapılandırılan bir programın hemşirelerin yönetici hemşire yaklaşımı algıları ve kuruma ilişkin tutumları üzerine etkisi

Bu araştırmanın amacı, Watson'ın İnsan Bakım Modeline (İBM) temellendirilmiş "Bakım Davranışları Geliştirme Programının-BDGP", hemşirelerin yönetici hemşire yaklaşımı algıları ve kuruma ilişkin tutumları üzerine etkisini değerlendirmektir. Karma desen yöntemiyle yapılan araştırma üç aşamalı olarak gerçekleştirilmiştir. Tanımlayıcı, ilişkisel tasarımda gerçekleştirilen birinci aşama, bir üniversite hastanesinde 326 hemşire ile yürütülmüştür. İkinci aşama, yarı deneysel tek grup öncesi ve sonrası tasarımla, aynı hastanede 270 hemşire ile gerçekleştirilmiştir. Bu aşamada uygulanan girişim, araştırmanın birinci aşama verilerine dayalı olarak ve Watson'ın İBM'ye göre hazırlanan ve 12 ay devam eden BDGP'dir. Program uygulanmadan önce öntest ve program bittikten altı ay sonra sontest ölçümleri yapılmıştır. Çalışmada veri toplama aracı olarak, hemşirelerin yönetici hemşire yaklaşımı algıları, ayrılma niyeti ve iş doyumu ölçekleri kullanılmıştır. Araştırmanın üçüncü aşaması, program bittikten sonra tanımlayıcı nitel yöntem ve programı deneyimleyen 12 hemşire ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın nicel verileri, tanımlayıcı analizler, Spearman's korelasyon analizi ve Wilcoxon İşaretli Sıralar testi, nitel verileri, tematik analiz yöntemi ile yapılmıştır. Araştırmanın birinci aşamasında, hemşirelerin yönetici hemşire yaklaşımı algısı ile iş doyumu arasında olumlu yönde, kurumdan ayrılma niyeti ile olumsuz yönde anlamlı bir ilişki saptanmıştır. Kurumdan ayrılma niyeti ve iş doyumu arasında negatif yönde anlamlı bir ilişki bulunmuştur. İkinci aşamada, BDGP sonrasında hemşirelerin yönetici hemşire yaklaşımı algılarında ve kurumdan ayrılma niyetlerinde anlamlı bir azalma, iş doyumunda ise anlamlı bir artış saptanmıştır. Üçüncü aşamada, hemşirelerin, BDGP'nın kişilerarası bakım ilişkisi, iş doyumu ve kurumdan ayrılma niyetine etkisi ile programın geliştirilmesine ilişkin öneriler olmak üzere dört ana tema belirlenmiştir. Watson'ın İBM'ne dayalı BDGP'nın, hemşirelerin, kurumsal ve mesleki tutumlarının iyileştirilmesi için kullanılabilecek bir uygulama olduğu gösterilmiştir. Yönetici hemşirelerin, bu programı, yönetici yaklaşımlarını da iyileştirmek üzere çok yönlü yaklaşımlarla geliştirerek kullanmaları önerilmiştir. Anahtar Kelimeler: Ayrılma niyeti, iş doyumu, Watson insan bakım modeli, yönetici hemşire yaklaşımı. Tezin sayfa adedi:189 Danışman: Prof. Dr. Gülseren KOCAMAN