Wilson prensipleri cemiyeti

I. Dünya Savaşı'ndan müttefikleriyle birlikte yenik ayrılan OsmanlıDevleti, Mondros Mütarekenâmesi'ni imzalamak zorunda kalmıştır. OsmanlıDevleti'ni fiilen sona erdiren bu mütarekeden sonra oluşan karışık ve belirsizortamda kurtuluşu Amerikan mandasında arayanlar 4 Aralık 1918 tarihindestanbul'da Wilson Prensipleri Cemiyeti'ni kurmuşlardır.Cemiyetin kurucuları dönemin önemli isimlerinden olan Halide EdipAdıvar, Celaleddin Muhtar Özden, Ali Kemal ve Hüseyin Avni Beylerdir.Mondros Mütarekesinden yaklaşık bir ay sonra kurulan Wilson PrensipleriCemiyeti, tilaf Devletlerinin işgallere başlaması üzerine Osmanlı Devleti'ninçoğunluğu Türk olan bölgelerinin bile bağımsız kalamayacağını,paylaşılacağını veya en büyük kısmının ngiltere gibi sömürgeci bir devletineline geçeceğini düşünmüş ve Amerika'nın dostluğunu kazanarak WilsonPrensipleri'ne uygun bir barış anlaşmasının yapılmasını istemiştir. Cemiyetmensuplarına göre, Wilson Prensipleri esas alınarak yapılan bir barışanlaşmasıyla Türk nüfusunun çoğunlukta olduğu yerlerde bağımsız birOsmanlı Devleti kurulacaktı. Wilson Prensipleri Cemiyeti bağımsız birOsmanlı Devleti'nin iktisadi, siyasi, adli ve idari yönden kendi kendinegelişemeyeceğine inanarak Amerikan mandasını istemişlerdir.Wilson Prensipleri Cemiyeti kurulduktan iki ay sonra resmûfaaliyetlerine son vermesine rağmen fikirlerini Sivas Kongresi'ne kadarsürdürmüşlerdir. Fakat, Türk milleti bağımsızlık ilkesine ters düşen mandaisteklerini Sivas Kongresi'nde kesin olarak reddetmiştir. Böylece resmûfaaliyetlerine son veren Wilson Prensipleri Cemiyeti'nin fikirleri de ortadankalkmıştır.