XI. yüzyıl batı filozoflarından Bingenli Hildegard'ın Akdeniz Ortaçağ Batı dünyasına toplumsal cinsiyet bağlamında etkisi

Antikçağ ve Ortaçağ Batı dünyasında kadının ikincil görülme probleminin acı bir gerçek olduğuna kuşku yoktur. Buna rağmen, bazı kadınların kendilerine biçilen geleneksel rollerin dışına çıkarak çeşitli alanlarda kendilerini gösterebildikleri de bilinmektedir ki kuşkusuz bahsi geçen alanlardan birisi de felsefedir. Çalışmamızda Antikçağ'dan Ortaçağ Batı dünyasında iz bırakan kadın filozofların genel bir analizi yapılmıştır. Bu bağlamda, Antikçağ ve Ortaçağ'da kadınların geleneksel "iyi kadın" tanımının dışına taşarak vermiş olduğu mücadelelere de kısaca değinilmiştir. Yeni bir dini hayat ve bu inanışın getirdiği yeni bir düzen içinde kadın olmak, Ortaçağ Avrupa'sında bıçağın ucunda bir durumken, bazı kadınlar yine de düşüncelerini açık bir şekilde savunmaktan geri durmamışlardır. Söz konusu kadın ve erkeğin eşitliğine geldiğinde Antikçağ'ın önemli filozoflarından Platon ve Aristoteles sonrası cinsiyet birliği ile ilgili tartışmaları ilk kez ele alanlardan biri, döneminin "kadın peygamberi" Bingenli Hildegard olmuştur. Bu çalışmada, Hildegard'ın kadın-erkek ile ilgili fikirleri incelenmiş olup, onun özelinde Ortaçağ Avrupa'sında, XII. yüzyıl çerçevesinde toplumsal cinsiyet bağlamının genel bir değerlendirmesi yapılmıştır. Bu bağlamda Antikçağ'da kadının sosyal konumu ve kadın filozofları ele alınmış, ardından Ortaçağ Avrupa'sında kadınının değeri ve sosyal konumu yorumlanmıştır. İki çağın da ünlü kadın filozoflarından kısaca bahsedilmiş, toplumsal cinsiyet alanında kadının yeri incelenmiştir. Çalışmanın temeli bu iki çağda kadına ilişkin mevcut olan düşüncenin, döneminin saygın ismi Bingenli Hildegard gibi bir kadının fikirleri eşliğinde değerlendirmesini yapmak ve toplumsal cinsiyet alanında Ortaçağ Avrupa'sı kadın anlayışını anlamlandırmaya çalışmaktır. Bu temel doğrultusunda, Hildegard'ın başta opus magnumu Scivias olmak üzere, Liber Vitae Meritorum ve Liber Divinorum Operum'u incelenmiş ve bu alanda yapılmış modern çalışmaların da yardımıyla söz konusu filozofun toplumsal cinsiyet üzerindeki fikirleri yorumlanmaya çalışılmıştır.