XV. yüzyılda Osmanlı toplumunda kölelik
Bu tez size mi ait?
Bu kayıt toplu arşivden geldi. Sizinse profilinize bağlayın.
Özet (TR)
XV. Yüzyılda Osmanlı Toplumunda Kölelik adını verdiğimiz bu çalışmamız da kölelik ve cariyelik çeşitli yönleriyle ele alınmıştır. İnsanlığın tarihi kadar eski olan kölelik bir manasıyla güçlünün zayıfa hükmetmesidir. Bu nedenle de insanın hak ve hürriyetlerini sınırlayan, ona aykırı düşen bir haldir. Eski medeniyetlerde kölelik oldukça yaygındır. Hatta kölelik sebeplerinin 9 - 10'a kadar çıktığı devletler dahi vardır. Doğu ve Batı medeniyet dairesine mensup, eski zamanlarda kurulan devletlerde, kölelerin çok değer verilen unsurlar olmadığı görülen bir gerçektir. İslam hukukunun köleliğe getirdiği sınırlamalar vardır. İslamiyet köleliğin sebeplerini doğum ve savaş esirliği sonucunda köle statüsüne konulma olarak ikiye kadar indirmiştir. Teorik olarak İslamiyet'in bu konudaki temel amacı zaman içerisinde köleliğe son vermektir. Savaşta esir alınan insanların tamamı köle yapılmazdı. Bu konuda devlet başkanına verilen beş yetkiden sadece birisi bu olup, burada da kamu yararını gözetme şartı vardır. Kölelikle ilgili Kur'an'daki temel ayetler ve konusuna göre Hz. Peygamber'in uygulamaları bunun en açık örnekleridir. İslam hukuku köle azad etmeyi teşvik etmiştir. XV. yüzyıl Osmanlı Devleti'nde yapılan fetihler sonucunda alınan esirler köle statüsüne konularak, devletin askeri, idari ve zirai işleri yanı sıra, saraylarda ve toplumdaki fertlerin evlerinde, tarlalarında ve diğer hizmetlerinde kullanılmışlardır. Temelde İslam hukukundaki uygulamaları esas alan Osmanlı'da daha önceki İslam devletlerinde örneği olmayan uygulamalargeliştirilmiştir. Bu uygulamaların İslam hukukuna ters olup olmadığı halen tartışılan bir konudur. Osmanlı'da kölelere yapılan muamele daha önceki medeniyetlerde olduğu gibi insanlık dışı değildir. XV. yüzyılda ve XVI. yüzyılın ilk yarısında görülen ortakçı kullar Avrupa feodalitesi ile kıyaslanabilecek tek örnektir. Osmanlı toplumu içerisinde köleler yerine ve zamanına göre çok şanslı oldukları kadar, kötü halde de olmuşlardır. Bu insanların da zaman zaman istismar edildikleri görülmektedir. Ancak çoğu zaman Batıdaki aynı kaderi paylaşan insanlardan çok daha iyi şartlarda yaşadıkları da bir gerçektir.
Yazar
Efkan Uzun
Kurum

Gazi University
Yeniçağ Tarihi Bilim Dalı
Bu Yayına Nasıl Atıf Yapılır
Efkan Uzun (Yüksek Lisans Tezi). XV. yüzyılda Osmanlı toplumunda kölelik, 1998, Gazi University.
Anahtar Kelimeler
Lisans
Tüm Hakları Saklıdır
Bu eser belirtilen lisans koşulları altında paylaşılmaktadır.
Gazi University tezlerinden daha fazlası
- Experimental development of the interfacial bond-slip model between textile reinforced mortar strips and masonry walls(2025)
- XVI. yüzyıl Anadolu'sunda Oğuzların Karkın Boyu(2004)
- Bilgisayar destekli ve doğrudan strateji öğretimimin okuduğunu anlamaya etkisi(2021)
- Rotator kaf lezyonu olan hastalarda nöromusküler elektrik stimülasyonunun, ağrı, fonksiyon, izokinetik omuz rotator kuvvet ve kas mimarisine etkisi(2021)
- Kayseri ili geleneksel giyim-kuşam kültürü üzerine bir inceleme(2012)
- Yeni bir disiplin olarak metin dilbilim ve Türk edebiyatına metin dilbilimsel bir yaklaşım(2010)