Yabancı dil olarak Türkçe ders kitaplarında değişmece anlam

İletişim, duygu ve düşüncelerin insanlar arasında aktarılmasını sağlayan bir olgudur. İletişimin gerçeklemesi için dil bir araç görevini üstlenir. Sağlıklı bir iletişimin olması için kişi sahip olduğu söz varlığındaki kelimeleri doğru ve yerinde kullanmalıdır. Bir çok dilde olduğu gibi, Türkçede de kelimeler birden fazla anlam taşımaktadır. Yıllar içerisinde bu kelimeler ifade ettikleri temel anlamdan çok uzak, farklı anlamlar üstlenmiştir. Kelimenin gerçek anlamı dışında kullanılması sonucu kazandığı anlama değişmece anlam denilmektedir. Değişmece anlam, Türkçe öğrenen yabancıların zorlandığı konuların başında gelmektedir. Türkçe, değişmece anlam açısından zengin bir dildir. İster günlük konuşma dilinde, isterse de kültürün bir parçası olan türkü, şiir ve şarkılarda değişmece anlam çok fazla yer almaktadır. Anadili Türkçe olan birisi iletişim sürecinde değişmeceli dili anlamakta zorluk yaşamazken, yabancı dil olarak Türkçe öğrenenler karşısındakinin söylediklerini kavramakta zorlanmaktadır. Bu çalışmada, yabancılara Türkçe öğretiminde kullanılan ders kitaplarında yer alan değişmece türleri araştırılmıştır. Orta ve ileri düzey "İstanbul Yabancılara Türkçe", "Yeni Hitit" ve "Yedi İklim Türkçe" öğretim kitaplarında yer alan okuma metinlerinin incelenmesi sonucu değişmece türlerinden en çok değişmeceye yer verildiği görülmüştür. Kullanım sıklığına bakıldığında herhangi bir yöntemin uygulanmadığı, materyaller arasında büyük farklılıkların olduğu tespit edilmiştir. Anahtar kelimeler : değişmece anlam, yabancı dil olarak Türkçe, değişmece ,dil öğretimi, iletişim.