Yabancı dil olarak türkçe öğretimi ders kitapları anlatı metinlerinde zaman belirteci hal türü etkileşiminin incelenmesi

Günümüz koşullarında dil öğretimi; sosyal, kültürel ve ekonomik alanlarda önemli bir rol üstlenmektedir. Küreselleşen dünya şartları, teknolojinin gelişim göstermesi, bilgiye erişimin daha kolay olması ve insan yaşamında birden çok dil bilmenin insanları bir adım daha öne alması farklı bir dil öğrenmenin önemini göstermektedir. İnsanlar; iş, sağlık, eğitim vb. sebeplerden dolayı farklı ülkelerden ülkemize gelmektedir. Bu durumlar yabancı dil olarak Türkçe öğretiminin geçmişten günümüze kadar gelişim göstererek devam etmesini sağlamıştır. Yabancı dil olarak Türkçe öğretim sürecinde temel kaynak olarak kullanılan ders kitapları, Türkçe'nin dil bilgisel zenginliğini aktarmaya yarayan önemli bir materyal olarak görülmektedir. Ders kitaplarında yer alan anlatı metinleri, dil öğrenen bireylerin görünüş ve zaman bilgisi edinim süreçlerinde yararlandıkları kaynaklardır. Bu çalışmada; yabancı dil olarak Türkçe öğretimi Yedi İklim, Yeni Hitit ve Yeni İstanbul ders kitapları tüm seviyelerinde yer alan anlatı metinlerinde zaman belirteci hal türü etkileşimi, Smith (1991)'in İki Bileşenli Görünüş Kuramına göre incelenmiştir. Çalışmanın sonucunda yabancı dil olarak Türkçe öğretimi Yeni Hitit, Yedi İklim ve Yeni İstanbul ders kitapları anlatı metinlerinde en fazla kullanılan belirtecin zaman odaklı belirteçler olduğu görülmüştür. Anlatı metinlerinde yer alan eylemlerin hal türlerine göre dağılımı incelendiğinde Yeni Hitit yabancılar için Türkçe ders kitabı A1-A2 seviyesi anlatı metinlerinde en fazla kullanılan hal türünün 71 sıklıkla bitirme hal türü, B1 seviyesinde 81 sıklıkla durum hal türü, B2-C1 seviyesinde 59 sıklıkla bitirme hal türü olduğu görülmüştür. Yedi İklim yabancılar için Türkçe ders kitabı A1-A2 seviyesi anlatı metinlerinde en fazla kullanılan hal türü 72 sıklıkla bitirme hal türü, B1-B2 seviyesinde 129 sıklıkla edimsellik hal türü, C1-C2 seviyesinde 102 sıklıkla bitirme hal türü olduğu görülmüştür. Yeni İstanbul Yabancılar için Türkçe ders kitabı A1-A2 seviyesi anlatı metinlerinde, 95 sıklıkla edimsellik hal türü, B1-B2 seviyesinde 86 sıklıkla edimsellik hal türü, C1 seviyesinde ise 41 sıklıkla durum hal türü olduğu görülmüştür. Bu sonuçlar Smith (1991)'in İki Bileşenli Görünüş Kuramına uygun bir dağılım sergilemiştir.