Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde b1 seviyesi için metin uyarlama: Billur Köşk masalları örneği

Dil öğretimi sürecinde, dilin en etkili bir şekilde öğrenilmesini sağlayan araç gereçler genellikle metinlerdir. Dil öğretiminde son eğilimler, yapay ve kurallı metinlerin yerine edebî metinlere odaklanma yönündedir. Türkçeyi yeni öğrenmeye başlayan öğreniciler için dil öğretiminin ilerleyen aşamalarında, dil öğretim araç gereçleri arasına Türk edebiyatının önde gelen isimlerinin eserlerinden alıntılar eklenebilir ve bu sayede dilin işlevsel yönüne olan aşinalık arttırılabilir. Ayrıca, öğreniciler Türk edebiyatının önemli eserleri üzerinden Türk toplumunun dünyasını tanımaya ve anlamaya başlayarak Türklerin kültürel değerlerini ve Türkçenin inceliklerini kavramaya yönlendirilebilir. Bu durum da çalışmanın önemini ortaya koymaktadır. MEB'in yüz temel eserleri içinde yer alan, Anadolu sahası anlatılarından biri olan "Billur Köşk Masalları" adlı eser çalışmanın evrenini oluştururken çalışmanın örneklemini ise eserde yer alan "Billur Köşk ile Elmas Gemi, Muradına Eren Dilber, Sefâ ile Cefâ ve Ali Cengiz Oyunu" adlı masallar oluşturmaktadır. Bu masallar yabancı dil olarak Türkçe öğretimi alanında okuma araç gereci olarak kullanılmasına yönelik B1 düzeyine uyarlanması amaçlanmıştır. Tarama yöntemiyle B1 seviyesine uygun olmayan dil bilgisi yapıları ve sözcükler tespit edilmiştir. Uyarlama yapılırken uygun olmayan dil yapıları ve sözcüklerin tespitinde Diller İçin Avrupa Ortak Çerçeve Metni ve Yabancılara Türkçe Öğretimi Programı (Türkiye Maarif Vakfı) dışında YÖKTEZ ve Dergi Park Akademikteki uyarlama ile ilgili çalışmalardan ve Aydın (2015)'ın kelime sıklığı çalışmasından ve deyim ile atasözlerinin seviyeye uygun olanlarıyla değiştirilmesi için ilgili söz varlığı çalışmalarından da yararlanılmıştır. Sözlüksel sadeleştirme yapılan kelimeler kırmızı, deyimler ise koyu siyah renkle belirtilmiştir. Bu çalışma nitel araştırma yöntemlerinden olan doküman incelemesi yoluyla gerçekleştirilmiştir. Araştırma sürecinde uzman değerlendirme formu, özgün ve B1 düzeyine uyarlanmış metinler olmak üzere toplam üç veri toplama aracı kullanılmıştır. Uygulama sürecinden önce araştırma kapsamına alınan "Billur Köşk Masalları" metin uyarlama tekniklerinden olan "Sadeleştirme", "Genişletme" ve "Kolaylaştırma" teknikleri kullanılmak suretiyle B1 düzeyine uyarlanmıştır. Uyarlama işleminden sonra uzman görüşüne başvurulmak üzere özgün ve uyarlanan metinler uzmanlara gönderilip verilen dönütlere göre düzeltmeler yapılmıştır. Anahtar Kelimeler: Billur Köşk Masalları, B1 düzeyi, Metin uyarlama, Okuma becerisi, Yabancı dil olarak Türkçe öğretimi