Yabancı pay sahipliği oranı ve kârlılık oranı ilişkisi: Borsa İstanbul örneği

Yabancı mülkiyet kavramı, yabancı bir ülkede, bir kaynak üzerinde kontrol ve mülkiyet sağlayan her türlü yabancı özel yatırımı kapsamaktadır. Buradaki mülkiyet teknoloji, sermaye, yönetim ve finansal uzmanlığı vb. içermektedir. Genel olarak yabancı mülkiyetin, özellikle az gelişmiş ve gelişmekte olan ekonomilerde firmanın performansı üzerinde olumlu bir etkiye sahip olduğu düşünülmektedir. Yabancı pay sahipliği ise, firma ortaklık yapısındaki yabancı yatırımcı oranını ifade etmektedir. Yabancı pay sahipliği ile firma finansal performansı arasındaki ilişkinin pozitif yönde olduğu dile getirilmektedir. Bu durumun BİST firmaları içerisinde incelenmesi ise bu çalışmanın konusunu oluşturmaktadır. Çalışma, BİST alt sektörlerde faaliyette bulunana 15 firmanın yabancı pay sahipliği ile aktif karlılık (ROA), özsermaye karlılığı (ROE) ve operasyonel karlılığı (FAVÖK) arasındaki ilişkiyi incelemeyi amaçlamaktadır. Bu amaçla, 2016-2022 dönemine ait veriler, panel veri analiz teknikleri kullanılarak incelenmiştir. Çalışmada yatay kesit bağımlılığı ve homojenlik testleri yapılmıştır. Bunun sonucuna göre Levin, Lin ve Chu, Im, Pesaran ve Shin, ADF-Fisher ve PP-Fisher birim kök testleri ile serilerin durağanlıkları incelenmiştir. Ardından değişkenler arasındaki ilişki panel ARDL tekniği ile analiz edilmiştir. Elde edilen bulgulara göre, yabancı pay sahipliği ile aktif karlılık (ROA) ve özsermaye karlılığı (ROE) arasında pozitif ve anlmlı bir ilişki bulunmaktadır. Bununla birlikte yabancı pay sahipliği ile operasyonel karlılık (FAVÖK) arasında anlamlı bir ilişkiye rastlanılmamıştır. Anahtar Sözcükler: Yabancı Pay Sahipliği, ROA, ROE, FAVÖK, Panel ARDL