Yabancı uyruklu öğrencilerin Türkçe öğrenmeye yönelik tutum ve motivasyonlarının değerlendirilmesi

Bu araştırmanın amacı, yabancı uyruklu öğrencilerin Türkçe öğrenmeye yönelik tutum ve motivasyon düzeylerini tespit ederek ulaşılan sonuçları çeşitli değişkenler (cinsiyet, yaş, üniversite, Türkçe dil düzeyi, Türkiye'de bulunma süresi, anne/baba eğitim durumu, evde bulunan Türkçe kitap sayısı, aylık okunan Türkçe kitap sayısı, günlük Türkçe dilinde internette geçirilen süre, günlük Türkçe dilinde TV izleme süresi, Türk arkadaş sayısı) doğrultusunda değerlendirmektir. Ayrıca TÖMER öğrencileri ile Türkçe öğrenmeye yönelik tutum ve motivasyonları üzerine yüz yüze görüşülerek konu hakkındaki görüşlerini derinlemesine incelemektir. Bu amaçla araştırma, nicel ve nitel araştırma yöntemlerinin bir arada kullanıldığı karma yöntem desenlerinden biri olan açımlayıcı karma yöntem kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Nicel verileri elde etmek için tutum ve motivasyon ölçekleri; nitel verileri elde etmek için ise yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Araştırmanın katılımcılarını, 2023-2024 eğitim-öğretim yılında Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi, Erzurum Atatürk Üniversitesi, Kilis 7 Aralık Üniversitesi, Bitlis Eren Üniversitesi ve Gaziantep Üniversitesi bünyelerindeki TÖMER'lerde öğrenim gören 324 yabancı uyruklu öğrenci oluşturmaktadır. Yarı yapılandırılmış görüşmeler, katılımcılardan 5'i kadın 6'sı erkek olmak üzere toplam on bir yabancı uyruklu öğrenciyle gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın sonucunda yabancı uyruklu üniversite öğrencilerinin yabancı dil olarak Türkçe öğrenmeye yönelik tutumlarının orta, motivasyonlarının ise yüksek düzeyde olduğu belirlenmiştir. Ayrıca Türkçe öğrenmeye yönelik tutum ve motivasyonlarının cinsiyet ve anne/baba eğitim düzeyi değişkenlerine göre anlamlı bir farklılık göstermediği ancak yaş, Türkçe dil düzeyi, evde bulunan Türkçe kitap sayısı, aylık okunan Türkçe kitap sayısı, günlük Türkçe dilinde internette geçirilen süre, günlük Türkçe dilinde TV izlemesi ile Türk arkadaş sayısı değişkenlerine göre anlamlı bir farklılık gösterdiği tespit edilmiştir. Bununla birlikte yabancı dil olarak Türkçe öğrenmeye yönelik tutum düzeylerinde Türkiye'de bulunma süresi ile öğrenim gördükleri üniversite değişkenleri ile arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmuşken motivasyon düzeylerinde istatistiksel olarak anlamlı fark olmadığı tespit edilmiştir. Araştırmanın nitel bulgularına göre Türkçeyi yabancı dil olarak öğrenen öğrencilerin Türkçe öğrenmeye yönelik tutum ve motivasyonları ise "dil becerileri yeterliği", "dil bilgisi yeterliği" ve "Türkçenin zorluk derecesi" başlıklarında; motivasyonları ise "Türkçeyi öğrenme/geliştirme yolları" ve "Türkçe bilmenin getirileri" başlıkları altında değerlendirilmiştir.