Yabancılara türkçe öğretimi ders kitaplarındaki kalıpsözlerin karşılaştırmalı incelenmesi

Bu çalışmanın amacı yabancılara Türkçe öğretimi ders ve alıştırma kitaplarında kullanılan kalıpsözleri bağlamlarına ve sözeylem türlerine göre araştırmak, söz konusu ders kitaplarında kalıpsözlere hangi bağlamda ve ne sıklıkla yer verildiğini incelemektir. Türkiye Türkçesindeki kalıpsözlerin yabancılara öğretiminde kullanılan beş Türkçe öğretim seti (Gökkuşağı Türkçe A1-A2, Pratik Türkçe A1-A2 ve Türkçe Alıştırma Kitabım A1-A2, İstanbul A1-A2, İzmir A1-A2 ve Yeni Hitit A1-A2) yapısal, işlevsel, anlamsal ve bağlamsal özellikleri bakımından incelenmiş elde edilen veriler çözümlenmiştir. Tezin ilk bölümünde Türkçenin genel olarak söz varlığını oluşturan dil ve kültür öğelerinin geçmişten günümüze kalıpsözlerin oluşmasındaki etkisine değinilmiş, bu bağlamda değişik kalıpsözlerin tanımlarına yer verilmiştir. Araştırmanın özgünlüğü, önemi, amacı ve sınırlılıkları dile getirilmiştir. İkinci bölümde dilin tanımı, söz varlığı, söz edimi ve kalıpsöz kavramları birbirleriyle ilişkileri çerçevesinde tanımlanmış ve alanyazında kalıpsözler ile ilgili önceki çalışmalar özetlenmiştir. Üçüncü bölümde araştırmanın bulguları verilmiştir. Bu çerçevede yabancılara Türkçe öğretimi ders ve alıştırma kitaplarında hangi tür sözeylem ve kalıpsözlerin olduğu, ne sıklık ve çeşitlilikle kullanıldığı veriler ışığında çözümlenmiştir. Son bölümünde ise yabancı dil olarak Türkçe öğretimi ders ve alıştırma kitaplarında yer alan sözeylemler ve bu sözeylemlere ait kalıpsözler araştırma bulguları doğrultusunda ele alınmış, söz konusu kitapların kalıpsözler bağlamında güçlü ve zayıf yönleri değerlendirilmiş, gelecekte yayımlanması olası Türkçenin yabancı dil olarak öğretimi ders ve alıştırma kitapları ile yabancı dil olarak Türkçe ve kalıpsözler ortak paydasında yürütülecek çalışmaların yazarlarının göz önünde bulundurmalarının yararlı olacağı düşünülen konular üzerinde durulmuştur. Anahtar Kelimeler: Dil, kültür, yabancı dil Türkçe, sözeylemler, kalıpsözler