Yabancılara Türkçe öğretiminde Gass'ın ikinci dil edinimi modeli'nin söz varlığını geliştirmeye etkisi

Yabancılara Türkçe öğretiminde söz varlığının edinimi, zenginleştirilmesi ve öğretimi oldukça önemlidir. Söz varlığını zenginleştirmek için kullanılan birçok yöntem ve teknik vardır. İkinci dil ediniminde söz varlığını geliştirmeye yönelik çalışmaların yapılması gerektiği düşünülmektedir. Bu çalışma ile yabancı dil öğretimine yeni bir bakış açısı getirdiğine inanılan Gass'ın İkinci Dil Edinim Modeli tanıtılacaktır. Çalışmada, Gass'ın İkinci Dil Edinim Modeli temel alınarak hiyerarşik söz varlığı etkinlikleri oluşturulmuştur. Bu etkinliklerin öğrenme düzeylerine (farkındalık girdisi, anlaşılmış girdi, içselleştirme, entegrasyon ve çıktı) göre belli bir hiyerarşiye sahip olması araştırmanın en önemli noktasıdır. Bu kapsamda çalışmanın temel amacı öğrencilerin metinlerde geçen yeni kelimeleri, hiyerarşik söz varlığı etkinliklerini yaparak mı yoksa kitapta yer alan etkinlikleri yaparak mı daha iyi öğreneceğini belirlemektir. Bu amaç doğrultusunda neden sonuç ilişkisini ortaya koyan bağımlı ve bağımsız değişkenlerin yer aldığı bir karma yöntem araştırması yapılmıştır. Araştırma, 2015-2016 Eğitim Öğretim yılı Bahar döneminde İnönü Üniversitesi TÖMER'de B2 seviyesinde öğrenim gören toplam yirmi sekiz öğrenci ile yapılmıştır. Deney ve kontrol gruplarına belirlenmiş 133 hedef sözcük/söz öbeği öğretilmiş ve ölçme aracı olarak ön test, son test ve kalıcılık testi olarak Kelime Bilgisi Ölçeği uygulanmıştır. Araştırmanın nitel kısmına ait veriler öğrencilerden yarı yapılandırılmış görüşme formu ile alınan görüşler doğrultusunda oluşturulmuştur. Deney ve kontrol gruplarının başarısı ölçülürken Mann Whitney-U testi, grupların kendi içindeki değişimleri araştırılırken ise Wilcoxon testi kullanılmıştır. Ayrıca grupların her bir sözcüğe veya söz öbeğine verdiği yanıtlar ise Kay-Kare testi ile ölçülmüştür. Araştırmanın sonuçlarına göre deney grubunun ön test puanları (x̄=18,857), kontrol grubunun ön test puanlarından (x̄=29,500) düşük bulunmuştur. Bu bulgulara göre deney grubu öğrencilerinin kontrol grubuna göre hedef söz varlığına başarı olarak ön teste geride başladıkları söylenebilir. Grupların hedef söz varlığına ilişkin toplam son test puanlarının ortalamaları arasındaki fark deney grubunun lehine anlamlı bulunmuştur (Mann Whitney U=18,500; p=0,000<0,05). Ayrıca hedef söz varlığının kalıcılık testi puanları ortalamaları arasındaki fark deney grubunun lehine anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur (Mann Whitney U=34,000; p=0,003<0,05). Deney grubu öğrencilerine yapılan öğretimin kalıcılıkta da önemli bir başarıya sahip olduğunu söylemek mümkündür. Son olarak Gass'ın İkinci Dil Edinimi Modeli'nin alan yazına büyük katkı sağladığı, yapılacak diğer çalışmalara ışık tutacağı söylenebilir. Anahtar Sözcükler: Gass, İkinci Dil Edinimi Modeli, Kelime Bilgisi Ölçeği, Hiyerarşik Söz Varlığı Etkinlikleri