Yakın ve uzak fay hareketlerine maruz tarihi yığma bir köprünün sismik performansının değerlendirilmesi

Bu tez çalışmasında, The Pacific Earthquake Engineering Research Center (PEER) ve Afet ve Acil Durum Başkanlığı (AFAD)' ndan alınan farklı karakteristikteki yakın ve uzak fay hareketlerinin, tarihi taş kemer köprülerin dinamik tepkisine ve deprem hasarlarına olan etkisinin karşılaştırılması amaçlanmıştır. Analizlerde kullanılmak üzere 4 farklı depreme ait yakın ve uzak-fay güçlü yer hareketi karakteristiklerini temsil eden deprem kayıtları seçilmiştir. Sayısal uygulama örneği olarak Diyarbakır ili Ergani ilçesindeki Tarihi Kalender Köprüsü seçilmiştir. Köprü üç boyutlu sonlu elemanlar metodu ile modellenmiştir. Köprüye ait deprem tepkileri zaman tanım alanında analiz yöntemiyle sonlu elemanlar paket programı kullanılarak belirlenmiştir. Analizlerde Rayleigh sönüm oranı %5 olarak alınmıştır. Analizler sonucunda köprü açıklığında meydana gelen yer değiştirmeler, zamana bağlı maksimum yer değiştirmeler, maksimum ve minimum asal gerilmeler ve gerilmelerin dağılımı karşılaştırılmıştır. Sonuç olarak, tarihi yığma köprülerin üç boyutlu dinamik analizlerinde yakın ve uzak-fay hareketlerinin seçilen deprem kayıtları için birbirine yakın sonuçlar verdiği ve uzak-fay hareketlerinin de yakın-fay hareketleri kadar önemli olduğu söylenebilir. Yapılacak analizlerde daha sağlıklı sonuçlar elde edebilmek için uzak-fay yer hareketlerinin de dikkate alınması gerektiği sonucuna varılmıştır.