Yangın gözetleme kulelerinin konumsal analizi: Isparta Orman Bölge Müdürlüğü örneği

Bu tez çalışmasının amacı Isparta Orman Bölge Müdürlüğü'ndeki orman yangını gözetleme kulelerinin görünürlük analizinin yapılmasıdır. Yangın gözetleme kulelerinin sayısı 28'dir. Çalışma alanının sınırındaki komşu 9 yangın gözetleme kulesinin de görünürlük analizi birlikte yapılmıştır. Çalışmada ArcGIS coğrafi bilgi sistemi yazılımından yararlanılmıştır. Kulelerin koordinatları belirlenmiş ve UTM koordinat sistemine kaydedilmiştir. Çalışmada coğrafi veri tabanı üretilerek kule noktaları, meşcere tipi, yol ağı, sayısal yüzey katmanları eklenmiştir. Sayısal yükseklik modeli 30x30 m yersel çözünürlüğe sahip SRTM verilerinden üretilmiştir. Yükselti, eğim ve bakı verileri de bu veriden türetilmiştir. Çalışmada görünürlük analizi yapılarak orman yangını gözetleme kulelerinden görülebilen ve görülemeyen alanlar belirlenmiştir. Buna göre, çalışma alanındaki orman alanlarının %58'inin görülebilen alanlar içerisinde kaldığı hesaplanmıştır. Geriye kalan orman alanlarının %22'sinin görülebilir sınırlar içinde olsa bile topoğrafyanın engebeli olmasından ve kulelerdeki algılama limitleri nedeniyle görülemediği belirlenmiştir. Ayrıca orman alanlarının %18'inin de kulelerin algılama sınırlarının dışında kalmakta olduğu tespit edilmiştir. Çalışma alanının içinde ve dışındaki yangın gözetleme kulelerini birlikte değerlendirdiğimizde, orman alanlarının %41'inin sadece bir kuleden görülebildiği, %19'unun da birden çok kule tarafından aynı anda görülebildiği anlaşılmaktadır. Görünürlük analizi sonuçlarına göre kulelerden görülemeyen orman alanlarının %30'unun yüksek yangın riski taşıdığı hesaplanmıştır. Böylece kulelerden görülemeyen ve yüksek yangın riski taşıyan bölgelerde meteorolojik alarm hallerinde gezici ilk müdahale timlerinin oluşturulması önerilmiştir.