Yapay zekâ destekli TYT Sınavı ile ÖSYM'nin hazırladığı TYT Sınavı arasındaki ilişki

Bu araştırmanın amacı, 2024 yılında yapılan yapay zekâ (YZ) destekli Temel Yeterlilik Testi (TYT) ile Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi (ÖSYM) tarafından hazırlanan TYT sınavı arasındaki ilişkiyi incelemektir. Günümüzde eğitimde dijitalleşme ve yapay zekâ teknolojilerinin yaygınlaşması, ölçme ve değerlendirme süreçlerinin dönüşümünü zorunlu kılmaktadır. Bu bağlamda, YZ destekli sınav sistemlerinin ölçme yeterliklerinin belirlenmesi, geleneksel ölçme değerlendirme yöntemleriyle kıyaslanması önemli bir araştırma problemidir. Çalışmada korelasyonel araştırma deseni kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemi, 2024 yılı içerisinde hem YZ destekli TYT sınavına hem de ÖSYM'nin uyguladığı TYT sınavına katılmış 233 öğrenci ile sınırlıdır. Veri toplama aracı olarak bu iki TYT sınavındaki alt testlere ait ham puanlara ilişkin veri seti kullanılmıştır. Verilerin analizinde Pearson Korelasyon Katsayısı, t-testi ve Cohen's d etki büyüklüğü hesaplamaları gibi istatistiksel yöntemler kullanılmıştır. Araştırma bulguları, YZ destekli sınav ile ÖSYM TYT sınavı arasında anlamlı ve pozitif yönlü bir ilişki olduğunu göstermektedir. Özellikle Türkçe, Temel Matematik ve Fen Bilimleri testlerinde yüksek düzeyde korelasyon saptanmıştır. Yapılan betimsel analizler, Türkçe testine ilişkin bulgular, ÖSYM sınavı ortalamasının yapay zekâ destekli sınav ortalamasına göre anlamlı düzeyde yüksek olduğunu ortaya koymuştur. Yapılan t-testi analizleri sonucunda bu farklılıkların çoğu istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p <.001). Özellikle Türkçe testinde gözlemlenen fark, Cohen'in d katsayısı bakımından büyük düzeyde bir etkiye işaret etmektedir. Matematik ve Fen testlerinde ise bu değerler hesaplanmış ve küçük ile orta düzeyde etki büyüklüklerine karşılık gelmiştir. Sosyal Bilimler testi farkı ise istatistiksel olarak anlamlı olsa da etki büyüklüğü negatif ve küçük düzeydedir. Bu çalışma, YZ destekli ölçme sistemlerinin yükseköğretime geçiş sınavlarında potansiyel bir alternatif olarak değerlendirilebileceğini göstermekte; eğitimde teknolojik dönüşüm süreçlerine katkı sunmaktadır. Elde edilen bulgular, hem eğitim teknolojileri geliştiren yazılım firmaları hem de ölçme değerlendirme politikalarını belirleyen kurumlar için yol gösterici niteliktedir. Anahtar Kelimeler: Yapay zekâ, TYT, ölçme ve değerlendirme, yapay zekâ destekli sınav, korelasyon