Master'sOpen Access

Perception of built environments and its neural modulation by the behavioral goals of the perceiver

2023
0 views
0 downloads
Advisor: Doç. Yasemin Afacan ; Dr. Öğr. Üyesi Burcu Ayşen Ürgen

Abstract (TR)

Sahne, kişinin içinde hareket edebileceği uzamsal bir düzene sahip bir ortamın görünümüdür. Sinirbilim literatüründe sahne algısı, tüm beyinde ve sahnelere duyarlı bölgelerde (Parahipokampal yer bölgesi, Retrosplenial korteks, Oksipital yer bölgesi), çeşitli uyaran özelliklerine ve davranışsal görevlere bağlı olarak derinlemesine incelenmiştir. Alanın odağı, geniş kategorik farklılıklara (örneğin doğal/insan yapımı) dayalı olarak çoğunlukla dış mekan sahneleri veya basit farklılıkları olan (örneğin tavan yüksekliği) ve diğer yönleriyle birbirine benzeyen iç mekan sahneleri olmuştur, ve sahne algısını etkileyebilecek davranışsal bileşenler sınırlı kapsamda çalışılmıştır. Sahnelerin ekolojik olarak daha geçerli çalışmasına ilham verebilecek çevresel psikoloji veya nöromimari gibi alanlarla etkileşimler az görülmektedir. Bu çalışmada, zamanımızın çoğunu geçirdiğimiz iç mekanların (yapılı çevreler) algısını araştırdık, sınıflandırma yöntemimizi mimarlık literatüründen uyarladık ve birden fazla davranışsal görev kullandık. Kategoriler, (i) ortamlara erişimimizi ve içinde dolaşımımızı sağlayan (girişler, çıkışlar, koridorlar, merdivenler); ve (ii) bir yerden bir yere hareketten ziyade insan ihtiyaçlarına hizmet eden (tuvaletler, yemek yeme ve oturma alanları) elemanlar olarak belirlendi. 23 katılımcının iMRG taramaları, onlar yapılı çevre kategorilerine ait uyaranlara bakarak iki farklı davranışsal görevi yerine getirirken gerçekleştirildi. Bunlar, katılımcının uyaranları belirlediğimiz kategorilere ayırdığı bir kategorizasyon görevi, ve gördükleri mekana girip girmemeye karar verdikleri, ve bir mekana dair ilk eylemlerini ölçtüğümüz bir yaklaşma/kaçınma göreviydi. Sahne-seçici bölgeler ayrı bir oturum ile belirlendi. Tek değişkenli analizlerin sonucu görevler arasında güçlü farklılılar ortaya çıkarmadı. Tüm beyinde yapılan çok değişkenli sınıflandırma analizi, lingual ve parahipokampal giruslar, supplementer motor alan, ve oksipital korteksteki aktivite örüntülerinin yapılı çevre kategorilerini başarılı bir şekilde ayırt edebildiğini görterdi. Model tabanlı Temsili Benzerlik Analizi (TBA) ise davranışsal görevlerin tüm sahne-seçici alanlardaki aktiviteyi modüle ettiğini, fakat aktivite örüntülerini tamamen açıklayamadığını ortaya koydu. Bu çalışmada disiplinlerarası bir yaklaşım benimseyerek, uyaranlar ve davranışsal görevler açısından sahne algısının ekolojik geçerliliğini genişletmeyi amaçlıyor, ve yapılı çevrelerin algısında nöral aktivite örüntülerinin tüm beyin düzeyinde kategori, sahne-seçici bölgeler düzeyinde ise gözlemcinin davranışsal amaçları tarafından modüle edildiğini gösteriyoruz.

Author

Dr. Aysu Nur Koç

How to Cite

Aysu Nur Koç (Yüksek Lisans Tezi). Perception of built environments and its neural modulation by the behavioral goals of the perceiver, 2023, Bilkent University.

License

Tüm Hakları Saklıdır

This work is shared under the specified license terms.

More theses from Bilkent University