Yara iyileşmesinde sistemik epidermal büyüme faktörü uygulamasının beyin dokusu glikozaminoglikan ve protein düzeylerine etkisi

Yara iyileşmesi travma ile başlatılan düzenli, sıralı, hücresel ve biyokimyasal olaylar sayesinde dokunun yenilenmesiyle sonuçlanmasıdır. Etkili bir yara iyileşmesi; inflamasyon, re-epitelizasyon, proliferasyon, matrix oluşumu, anjiogenez ve yara kontraksiyonu gibi yüksek organizasyonlu olaylar serisini içerir. Epidermal Büyüme Faktörü gibi çeşitli büyüme faktörleri yara iyileşmesinde de etkileri olan proteinlerdir. EGF'nin sistemik yoldan uygulanması ile ilgili yapılan çalışmalarda EGF'nin epitelizasyon ve granulasyon dokusu oluşumunu ve de yeni damar oluşumunu uyararak yara iyileşmesini hızlandırdığı görülmüştür. Glikozaminoglikan (GAG)' lar yara iyileşmesinde etkili oldukları gibi büyüme faktörleri tarafından yara iyileşmesine aracılık edebilir.Bu çalışmada, fizyolojik yara iyileşme sürecinde ve sistemik uygulanan EGF' ye bağlı olarak, rat beyin dokusundan sentezlenen GAG ve protein düzeyinde meydana gelen değişikliklerin araştırılması amaçlanmıştır.Deneylerde 200? 250 g ağırlıkta 48 adet Wistar-Albino tipi erkek rat kullanılmıştır. Dorsolateral eksizyonel yaralar yapıldıktan sonra ratlar iki eşit gruba ayrıldılar: 1- yara kendi haline bırakıldı. 2-.Yaralanmadan sonraki 1., 5., 7. ve 14. günlerde EGF intraperitoneal olarak uygulandı. Her iki grup da 1., 5., 7. ve 14. günler feda edilerek beyin dokusundan sentezlenen yara iyileşmesine önemli katkıları olan GAG ve protein miktarlarları spektrofotometrik yöntemle ölçüldü. Sonuçlar Mann Whitney U testi ile karşılaştırıldı.Sonuç olarak periferik yaralanmalarda, normal yara iyileşme sürecinde beyin GAG düzeylerinin etkilenmediği, sistemik uygulanan EGF' nin özellikle 7.günde beyin GAG salınımını arttırdığı, buna karşı doku onarımının en yüksek olduğu 7.günde protein sentezini arttırarak beynin yara iyileşmesine katkı sağlamaya çalıştığı belirlenmiştir.Anahtar Kelimeler : Yara iyileşmesi, EGF, GAG