Yaratıcı okuma etkinliklerinin hayat bilgisi dersinde öğrenme ürünlerine etkisinin incelenmesi

Bu araştırmada yaratıcı okuma etkinliklerinin 3. sınıf öğrencilerinin eleştirel düşünme eğilimlerine, başarı algılarına ve yaratıcı okuma sürecine ilişkin değerlendirmelerine etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın problemini "Hayat Bilgisi dersinde yaratıcı okuma uygulamalarının eleştirel düşünme becerileri, başarı algıları ve yaratıcı okuma sürecine yönelik değerlendirmelerine etkileri nelerdir?" sorusu oluşturmaktadır. Araştırma karma yöntem ile gerçekleştirilmiş, nicel ve nitel yöntemler bir arada kullanılmıştır. Nicel boyutta "ön-test son-test kontrol gruplu yarı deneysel desen" şeklinde gerçekleştirilen araştırmanın nitel boyutunda durum çalışması deseni kullanılmıştır. Örneklemi 2023-2024 eğitim-öğretim yılında Amasya ili Hamamözü ve Göynücek ilçelerindeki 3. sınıf öğrencileri oluşturmaktadır. Deney grubu olarak Hamamözü Atatürk İlkokulunda öğrenim gören öğrenciler seçilmiştir. Yaratıcı okuma etkinlikleri uygulamalarından önce ve sonra gruplara "İlkokul Öğrencileri İçin Başarı Algısı Ölçeği", "İlkokul Öğrencileri İçin Eleştirel Düşünme Eğilimleri Ölçeği" ve "Yaratıcı Okuma Sürecini Değerlendirme Ölçeği" ön-test ve son-test şeklinde uygulanmıştır. Veriler bilgisayar ortamına aktarılmış ve SPSS programı kullanılarak analiz edilmiştir. Normal dağılım gösterdiği belirlenen verilere parametrik testler uygulanmıştır. Yaratıcı okuma etkinliklerinin öğrencilerin eleştirel düşünme eğilimlerinde anlamlı farka neden olmadığı bulunmuştur. Başlangıç durumları kontrol altına alındığında verilen eğitimlerde her iki grupta da puan artmasına karşın deney grubunda eleştirel düşünme eğilimi ortalamalarının daha yüksek olduğu görülmüştür. Başarı algısı ortalamaları arasında anlamlı fark olmasa da ortalama farklarına bakıldığında deney grubundaki artışın fazla olması yaratıcı okuma etkinliklerinin öğrencilerin başarı algılarında olumlu yönde bir değişime neden olduğunu göstermektedir. Araştırmada üçüncü değişken yaratıcı okuma sürecine yönelik değerlendirmede de deney grubunun ve kontrol grubunun ön-test ve son-test puanları arasında anlamlı fark görülmemiştir. Her iki grubun ortalama puanları artış göstermiş olsa da bu artış deney grubunun son-test puan ortalamasında daha fazla olmuştur. Deney grubunda bulunan öğrencilerin Hayat Bilgisi dersindeki yaratıcı okuma etkinlikleriyle ilgili deneyimlerini ve bakış açılarını ortaya çıkarmak amacıyla yarı yapılandırılmış görüşme yapılmıştır. Öğrencilerle yapılan görüşmeler sonrasında, yaratıcı okuma uygulamalarının eğlenceli ve keyifli olduğu, Hayat Bilgisi konularını anlamayı kolaylaştırdığı, öğrencilerin okuma isteğinde artış meydana getirdiği, okunanlarla ilgili hayal kurmada ve okunanları zihinde canlandırmada etkili olduğu, öğrencilerin uygulamaların Türkçe, Fen Bilimleri ve Matematik dersinde de uygulanmasını istediği, yaratıcı okuma uygulamalarının öğrencilerin farklı fikirler üretmelerini ve bu fikirlerin paylaşımını sağladığı sonucuna ulaşılmıştır.