Yeldeğirmeni as creative cluster in the framework of creative city

Geçmişte bilgi, ekonomik büyüme ve yaşam standardının yükselmesi için bir itici güç olarak görülmese de 20. yüzyılla beraber toplumların bilginin önemini farketmeye başlaması ile günümüzde artık tüm gelişmiş ülkelerin ekonomilerinin bilgiye dayalı olduğunu söyleyebiliriz. John Hartley'e göre bilgi yaratımı insani bir süreçtir ve bu durum yaratıcı endüstrilerin temelini oluşturur. Refahın, olası istihdam olanaklarının kaynağı olan ve kökeninde bireysel yaratıcılık, beceri ve yetenek yatan yaratıcı endüstriler ise yaratıcı ekonomilerin temelini oluşturur. Bilginin ve yaratıcılığın bu etkin yapısı ve günümüz ekonomilerinin temel kaynağı olması ile beraber tüm toplumlar ve yaşamın her noktası bir yaratıcı ortam ile sarılmaya başlamıştır. Teknolojinin ekonomik büyümenin lokomotifi olduğu, yeni fikirlere, insanlara açık, tolerans ikliminin hâkim olduğu bu ortamlar yaratıcılıkları sayesinde ekonomik değer yaratan yaratıcı sınıf tarafından kullanılır. Sanatçı, yazar, tasarımcı, yazılımcılardan vb. oluşan yaratıcı sınıfın kümelenmeye başladığı bu yaratıcı ortamlar yenilikçi işletmeler ve yeni ekonomik aktiviteler için birer çekim alanı haline gelir ve bu alanlar birer yaratıcı şehre ya da adacığa dönüşmeye başlar. Bir yaratıcı şehir olarak İstanbul'da yaratıcı sınıfın kümelendiği pek çok yaratıcı bölge bulunmaktadır. Günümüzde bu bölgelerden biri olan Kadıköy Yeldeğirmeni bölgesi, yaratıcı endüstrilerin kentsel yenilemeyi destekleme potansiyeli sebebiyle soylulaştırma tehdidi altındadır. Ülkenin sosyal, ekonomik ve kültürel olarak geçirdiği değişim ve dönüşümler sonucunda İstanbul'un genelinde genellikle Avrupa yakasında konumlanan yaratıcı kümelerden göç almaya başlayan Yeldeğirmeni, Anadolu yakasında ortaya çıkan bir yaratıcı kümelenme örneği olması sebebiyle önemlidir. Bu çalışma çerçevesinde literatür taraması yapılarak, kültür/yaratıcı endüstrilerin tanımı yapılacak, yaratıcılığı odağına almış kültür politikaları sonucunda ortaya çıkan yaratıcı şehir kavramına vurgu yapılacaktır. Yaratıcı şehir ve endüstrilerin kümelenme eğilim ve kriterleri belirlenerek bir yaratıcı kent olarak İstanbul'da kültür sanat ortamının gelişimi ile yaratıcı endüstrilerin şehrin hangi bölgelerine yoğunlaştığı incelenecektir. Tezin son bölümünde literatür taraması sonucu elde edilen veriler üzerinden Anadolu yakasındaki ilk yaratıcı kümelenme örneklerinden biri olan Yeldeğirmeni bölgesinde yaşanan demografik değişimler sonucunda yıllar içerisinde geçirdiği değişim ve dönüşüm süreçleri irdelenecektir. Günümüzde bölgeye yerleşen yaratıcı sınıfın yer seçim kriterleri ve yapılan yenilenme faaliyetleri sonrası bölgenin karşıya karşıya kalmış olduğu soylulaştırma tehdidi ve bölgedeki yaratıcı endüstrilerin varlığı sonucunda yaşanan gelişmeler incelenecektir.