Yaratıcı yazma çalışmalarının öyküleyici metin yazma becerisine ve ileri okuma farkındalığına etkisi

Yazma, bireyin kendini ifade etmesini sağlayan dört temel dil becerisinden biridir. Yazma sürecini önemseyen yaratıcı yazma, bireyin fikirlerini dikkate alan, hayal gücünü geliştiren ve bireyi yazmaya güdüleyen bir yazma tekniğidir. Anlatıcı kurgusuna dayalı öyküleyici metinlerin yaratıcılık gerektirdiği ve yazma ile okuma becerisinin benzer bilişsel süreçleri içerdiği göz önünde bulundurulduğunda araştırmanın problem cümlesi şu şekilde belirlenmiştir: Yaratıcı yazma çalışmaları, öyküleyici metin yazma becerisini ve ileri okuma farkındalık düzeyini ne düzeyde etkilemektedir? Bu araştırmanın amacı, yaratıcı yazma çalışmalarının öyküleyici metin yazma becerisine ve ileri okuma farkındalık düzeyine olan etkisini belirlemektir. Araştırmanın nicel çalışma grubunu Elazığ il merkezindeki bir ortaokulda öğrenim gören 66 yedinci sınıf öğrencisi oluşturmakta ve bu öğrencilerin 35'i deney, 31'i ise kontrol grubunda yer almaktadır. Deney grubunda yer alan 15 katılımcı aynı zamanda araştırmanın nitel çalışma grubunu oluşturmaktadır. Araştırmada nicel ve nitel yöntemin bir arada yer aldığı karma araştırma desenlerinden "açımlayıcı sıralı desen" kullanılmıştır. Nicel boyutta ön test-son test kontrol gruplu yarı deneysel desen kullanılmıştır. Deney grubu öğrencilerine yaratıcı yazma çalışmalarına dayalı eğitim, kontrol grubu öğrencilerine ise Türkçe Öğretimi Programı'na dayalı yazma eğitimi verilmiştir. Deneysel desene ilişkin veriler, araştırmacı tarafından geliştirilen Öyküleyici Metin Yazma Becerisi Değerlendirme Formu ve İleri Okuma Farkındalık Ölçeği aracılığıyla elde edilmiştir. Elde edilen verileri desteklemek amacıyla yine araştırmacı tarafından geliştirilen ve yedi açık uçlu sorudan oluşan "Yaratıcı Yazma Çalışmalarına İlişkin Yarı Yapılandırılmış Görüşme Kılavuzu" ile nitel veriler toplanmıştır. Nicel verilerin analizi sürecinde betimsel istatistikler, bağımsız gruplar t-testi, bağımlı gruplar t-testi, kovaryans analizi (ANCOVA), karışık ölçümler için iki yönlü varyans analizi, Wilcoxon İşaretli Sıralar Testi ve Mann-Whitney U Testi kullanılmıştır. Nitel veriler ise içerik analizi ile analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda elde edilen nicel veriler incelendiğinde deney grubu öğrencilerinin öyküleyici metin yazma becerilerinin kontrol grubu öğrencilerine kıyasla istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek olduğu görülmüştür. Uygulama sonrasında deney grubu öğrencilerinin ileri okuma farkındalık düzeylerinin kontrol grubu öğrencilerine kıyasla daha çok arttığı fakat bu artışın, istatistiksel olarak anlamlı olmadığı tespit edilmiştir. Kendisiyle görüşme yapılan deney grubu öğrencileri, öyküleyici metin yazma becerilerinin geliştiğine, yazmaya ilişkin cesaret kazandıklarına ve olumlu tutum geliştirdiklerine, okuma alışkanlığı oluşturduklarına, olay içerikli kitapları tercih ettiklerine, hayal güçlerinin geliştiğine, paylaşma ve ifade etme gücü kazandıklarına dair görüş bildirmiştir. Ayrıca elde edilen nitel veriler, yaratıcı yazma sürecinin yazma, öyküleyici metin yazma ve okuma becerisi ile ileri okuma farkındalığını geliştirdiğini göstermektedir. Nitel veriler, öyküleyici metin yazma değişkeni göz önünde bulundurulduğunda araştırmanın nicel bulgularını destekler nitelikteyken ileri okuma farkındalık düzeyine dair nicel sonuçları ise tamamlayıcı niteliktedir.