Yarım kubbeli tarihi medreselerin dinamik davranışlarının incelenmesi: Tokat Yağıbasan (Çukur) Medrese örneği

Bu çalışmada, kültürel mirasımızın önemli yapılarından olan Tokat Yağıbasan (Çukur) Medresesi, ölçeklenmiş gerçek deprem ivme kayıtları kullanılarak analiz edilmiştir. Bu yapının çalışılmasında en belirleyici özelliğinin, Anadolu'da birkaç örneğine rastlanan ve orta kubbesinin yarım yapılmış olmasıdır. Çalışmada yapı iki farklı senaryoya göre sonlu elemanlar yöntemi kullanılarak modellenmiştir. Birinci senaryoda orijinalinde de olduğu gibi yarım kubbeli olarak modellenmiş, ikinci senaryoda ise tam kubbeli olarak modellenmiş ve analiz sonuçları karşılaştırılmıştır. Malzeme özellikleri için literatür de geleneksel yığma yapılarla ilgili yapılan benzer çalışmalardan elde edilen malzeme özellikleri kullanılmıştır. Dinamik analizler için yerel zemin koşulları dikkate alınmış, deprem etkisi altında yapısal davranışı incelenerek değerlendirmeler yapılmış, yapısal performansı statik ve dinamik etkiler bakımdan ortaya konulmuştur. Yapılan analizler sonucunda her iki yapı için gerilme yığılmalarının oluştuğu bölgelerin benzer olduğu ancak değerlerin değiştiği gözlemlenmiştir.