Yaşa göre hesaplanan D-dimer değerinin akut pulmoner emboliyi dışlamadaki değerliliği

Giriş ve Amaç: Pulmoner emboli morbidite ve mortalitesi yüksek, tekrarlayabilen, bazen tanısı güç olan, önlenebilir bir hastalıktır. Kardiyovasküler kaynaklı ölümlerin en sık üçüncü nedenidir. Tanı koyma amacıyla kılavuzlar her ne kadar çeşitli stratejiler geliştirse de ilerleyen süreçlerde yeni, ucuz, hastaya zarar vermeyen yöntemlerin bulunmasına ve mevcut yöntemlerin geliştirilmesine ihtiyaç duyulmaktadır. Bunlardan biri olan D-dimerinde acil serviste kullanımı özellikle düşük ve orta risk skoruna sahip hastalarda PE tanısını dışlamak açısından önemlidir. Bu çalışmanın amacı, 50 yaş üstü hastalarda, mevcut D-dimer değerleri ile yaşa bağlı D-dimer (yaş x 10) değerlerinin tanı koyma ve tanıyı dışlama noktasında fark olup olmadığını göstermektir. Gereç ve Yöntem: Bu çalışmada; 1 Ocak 2015 ve 31 Aralık 2019 tarihleri arasında Akdeniz Üniversitesi Hastanesi Acil Servisine gelen ve pulmoner emboli şüphesi ile D-dimer gönderilen ve takibinde ileri görüntüleme amaçlı pulmoner BT anjiyografi veya ventilasyon/perfüzyon sintigrafisi çekilen 50 yaş üstü 979 hasta retrospektif olarak değerlendirilmiştir. Hastaların mevcut D-dimer cut-off seviyeleri ile hesaplamış olduğumuz yaşa bağlı D-dimer seviyeleri karşılaştırılmıştır. Bulgular: Çalışmamızda PE'yi ekarte etme açısından standart D-dimer ile değerlendirilen hastaların %4'ünde tanı dışlanırken, yaşa bağlı hesaplanan D-dimer ile bu oran %12'lere kadar çıkmıştır. İleri görüntüleme ile PE saptanmayan 817 hastada, referans aralığı 0- 500 ng/ml olan D-dimer testi sonucu yüksek olarak tespit edilen 784 hastanın 69'unda yaşa uyarlanmış D-dimer değerlerine göre normal değerler aralığında yer almıştır. Sonuç: Yaşa göre hesaplanan D-dimer seviyeleri 50 yaş üstü hastalarda ileri tetkik açısından olası görüntüleme yöntemlerinin ihtiyacını azaltmaktadır ve standart D-dimer (eşik değer 500 ng/ml) değerine göre PE'yi güvenle ekarte etmektedir. Elde ettiğimiz bulgular, yaşa bağlı olarak hesaplanan, D-dimerin acil servislerde uygulanabilirliğini desteklemektedir.